Verslag werkgroepenavond 2011
Inspirerende lezing over de boerenzwaluw tijdens de werkgroepenavond van de Heemkunde Ootmarsum
Tijdens de werkgroepenavond van de Heemkunde Ootmarsum bleek dat alle werkgroepen nog springlevend zijn! De jaarverslagen van elke werkgroep werden behandeld en ook de plannen voor het nieuwe jaar werden aangekondigd. Dit alles werd aan alle werkgroepen gepresenteerd door middel van een uiterst goed verzorgde PowerPoint. Na de pauze werden we getrakteerd op een zeer inspirerende lezing over de boerenzwaluw.
Bennie van den Brink (landelijk coördinator van het Boerenzwaluwproject voor Vogelbescherming Nederland) nam ons mee naar de wereld van de boerenzwaluw.
(zie foto onder)
Dit jaar is door Vogelbescherming Nederland uitgeroepen tot “jaar van de Boerenzwaluw”. De naam zegt het eigenlijk al, de boerenzwaluw is nauw verwant aan de boeren. De leefomgeving is vooral te vinden rondom boerderijen. De reden hiervoor is vrij simpel. Er is voldoende voedsel en nestgelegenheid. Ze werden hier veelal getolereerd en gewaardeerd als insectenverdelgers.
Door de toenemende aandacht voor veiligheid en hygiëne in de voedselproductie zijn deze vogels niet langer welkom in melkstallen en andere kleine ruimtes. Boerenzwaluwen komen daardoor onnodig nog meer in de knel dan ze al zaten door de afname van het aantal boerenbedrijven, want juist die kleine ruimten bieden de beste broedplaatsen. Interessant waren ook de alternatieven die werden geboden om de boerenzwaluw een broedlocatie te geven.
Een paar voorbeelden waren:
- Nestgelegenheid bieden onder bruggen bij water.
- Het plaatsen van kunstnesten.
Door de sterke afname als broedvogel is de vogel op de zogenaamde “rode lijst” terecht gekomen van bedreigde vogelsoorten. Vandaar dat de Vogelbescherming en SOVON 2011 heeft uitgeroepen tot “jaar van de boerenzwaluw”.
Bennie heeft ons deze avond meer respect bijgebracht voor deze vogel. Deze trekvogel, die in Afrika overwintert, staat aan vele gevaren bloot zoals; het vliegen over zee, de Sahara, de bergen. Ook de Alpen en de Pyreneeën zijn gevaarlijke obstakels voor de vogels om overheen te vliegen. Soms moeten ze gezien het weer hier dagenlang wachten voordat ze erover heen kunnen vliegen.
Ook worden ze in veel landen nog bejaagd en zelfs gegeten. Met lijmstokken worden ze uit het riet en de bomen geplukt.
Verder liet Bennie ons uitvoerig zien hoe hij zijn onderzoek uitvoert in Botswana. Hier vangt hij zwaluwen om ze te ringen.
Tijdens zijn onderzoek kwam hij er ook achter hoe kwetsbaar de soort is bij lange droogte. Wanneer het dan eindelijk weer geregend had was het zaak om zoveel mogelijk te eten om weer op gewicht te komen. Soms waren ze zo volgevreten dat de poten van het insect nog uit de bek stak!!
Afgelopen zomer is er een nieuw onderzoek gestart m.b.v. geolocators. Bij 50 boerenzwaluwen is deze hele kleine apparatuur aangebracht die gegevens kunnen registreren. Het bestaat uit een lichtgevoelige sensor, een klok, een geheugenchip en een batterij. Dit alles weegt niet meer dan 0,7 gram. Dit gewicht kunnen boerenzwaluwen gemakkelijk met zich meedragen. De hoop is groot dat we d.m.v. deze geolocators veel meer te weten komen over de trekroutes van deze karakteristieke vogels.
In onze directe omgeving zijn dit jaar ook geolocators aangebracht bij boerenzwaluwen. Twee boeren waren vanavond hier ook aanwezig. Zij waren erg enthousiast en het was geweldig te horen met hoeveel liefde zij zich voor hun zomerse huisvriend inzetten!! Wanneer u in de gelegenheid bent om een stal of schuur te openen voor de zwaluwen doe dat dan. Deze acrobaten van het boerenerf hebben het meer dan verdiend!
Tot slot was het erg mooi om te weten dat de oudste boerenzwaluw uit het Twentse Agelo stamt. Deze vogel mocht 9 jaar worden!
Meer informatie is te vinden op www.boerenzwaluw.nl.
Robert Westerhof.
