Bennie Tijink
Bennie Tijink (1938-2023)
Bijzonder in zijn eenvoud: Bennie Tijink (1938-2023) een van de laatste exponenten van het oude boerenleven
Rogge maaien, met de hand, in de Ageler Es. Als hij dit oude ambacht weer eens even kon laten zien tijdens de traditionele oogstdagen in Ootmarsum dan was Bennie Tijink uit Klein-Agelo in zijn element. Natuurlijk, hij wist als geen ander dat toen hij dat in zijn jeugd móest doen, het gewoon heel zwaar werk was. Maar om op latere leeftijd voor toeristen en andere belangstellenden de ‘goede oude tijd’ te laten herleven en te demonstreren hoe het vroeger ging met de strikhaak en de zeis, dat deed hij met veel plezier.
De laatste keer dat Bennie Tijink op deze manier de zeis het werk liet doen was in 2019. Twee jaar lang kon dit evenement vanwege Corona niet doorgaan en dit jaar werd de Oogstdag verplaatst naar Hoeve Springendal. Bennie Tijink was er niet meer bij; hij was toen al verhuisd naar het verzorgingshuis in Tubbergen. Daar overleed hij afgelopen woensdag 4 januari in alle rust in de leeftijd van 84 jaar.
Paard en wagen
Bennie Tijink kan worden beschouwd als één van de laatste exponenten van het ouderwetse boerenleven in Twente. Hij maakte in zijn boerderij aan de Kleinesweg alle ontwikkelingen van het boerenbestaan mee. Van kleine potstal tot grote ligboxenstal en om even bij de rogge-oogst op het land te blijven: van het handwerk en paard en wagen tot trekker en combine. Bennie groeide als boer en als mens overal in mee. Een man van gemoedelijkheid, gezelligheid, zorgzaamheid en redelijkheid.
Sigarenkistje
Hij was bijzonder in zijn eenvoud. Harry Arens en zijn vrouw Christel knikken instemmend; de bedrijfsopvolgers van Bennie Tijink kunnen zich volledig vinden in deze karakterschets. Op de tafel in hun boerderij aan de Kleinesweg staat een sigarenkistje. Daarin bewaarde hun oom zijn foto’s. En daaruit blijkt ook dat zijn hele leven zich eigenlijk afspeelde in en rond de boerderij, samen met zijn één jaar oudere broer Jan die in maart 2020 overleed. Twee vrijgezelle broers die hun hele leven samen en onafscheidelijk waren.
Secuur
,,Bennie was een boer in hart en nieren“, steekt Harry Arens van wal. ,,Hij was bedachtzaam en dacht goed na voor hij wat deed. Hij had ook veel humor, heel subtiel. In tegenstelling tot zijn broer Jan was Bennie het liefst op zichzelf en tussen de koeien. Daar voelde hij zich helemaal in zijn element.” Ofschoon hij als boer zeven dagen per week werkte, gunde hij zich ook enkele geneugten van het leven. Hij kaartte één keer per week en op zondagmorgen klootschieten bij De Vijfsprong. En daarna dronk hij een paar biertjes bij Herman Rouwers. ,,Maar ’s middags”, wet Harry Arens, ,,dan deed hij aan de keukentafel de boekhouding. Hij was daarin zeer secuur en gedisciplineerd. Dat moest ook wel want hij was sper slot van rekening alleen.”
Gek van sport
Op zondagavond om zeven uur was het tijd voor Studio Sport. Harry Arens: ,,Dat ging hem nooit mis; hij zorgde dat het werk dan klaar was. Hij was gek van sport. Schaatsen, voetbal; overal wist hij over mee te praten. Hij heeft me ook wel eens gezegd dat hij in het eerste van KOSC heeft gespeeld.” Maar volgens Jan Schulten (de bakker) klopt dat niet helemaal. ,,Bennie en Jan”, vertelt de 87-jarige KOSC-man in hart en nieren, ,,waren hele trouwe supporters. Ze kwamen altijd kijken naar de wedstrijden van KOSC maar ze hebben zelf nooit gevoetbald.” Waarvan akte.
Erve Smithuis
Bennie Tijink werd op 10 oktober 1938 geboren in de boerderij aan de Kleinesweg in Klein-Agelo; van oorsprong Erve Smithuis. De moeder van Bennie en Jan – als ook van hun vier zussen Marietje, Annie, Fien en Betsy – werd daar in 1904 geboren als Euphemia (Feem) Smithuis. Zij was enig kind. Omdat er tijdelijk geen opvolger was voor haar vader werd het eeuwenoude Erve Smithuis een aantal jaren verhuurd. Tot Feem Smithuis verkering kreeg met Gait (Gradus) Tijink uit Groot-Agelo. Toen zij in 1929 trouwden, was er op het erf van Smithuis (Smithoes) inmiddels een nieuwe boerderij gebouwd. Op deze boerderij speelde zich het leven af van Bennie en dus ook Jan Tijink. Een leven van rust, regelmaat en reinheid. Bennie was godsvruchtig en trouw aan de kerk.
Niets te gek
Als boer was hij de gedoodverfde opvolger van zijn vader. Rond 1970 nam hij de boerderij over. Broer Jan bleef wel meewerken maar werkte daarnaast onder andere ook voor de ‘Boerenbond’ in Ootmarsum: de ABTB-CAVV. Dit gebouwencomplex stond tot de sloop in 1973 tussen het Kerkplein, de Ganzenmarkt, Oldenzaalsvoetpad, Oostwal en Walstraat. De vrijgezelle broers stonden in hun boerderij in het volle leven. Ze waren uitermate gastvrij. De kinderen en hun vriendjes en vriendinnetjes van noaber Keupink, en eerder Stevelink, waren er letterlijk ‘kind aan huis’. ,,Niets was te gek”, vertelt Harry Arends. ,,Alles kon bij wijze van spreken.”
Hilda
Bennie Tijink leefde voor zijn koeien en andere beesten op de boerderij. Een betere verzorging was er bijna niet. Hij was trots op zijn koeien. Bennie was daarbij ook trouw aan namen. De nakomelingen van koe Hilda kregen allemaal de naam Hilda met een opvolgend nummer. Harry Arens lacht: ,,Ik geloof dat er wel meer dan 100 Hilda’s zijn geweest. Bij de 100ste hebben we gezegd dat dit jubileum wel een feestje waard was. Dat hoefde je Bennie maar één keer te zeggen. Hij zette een puzzeltocht in elkaar en nadien was er feest. Prachtige herinneringen.”
Een andere herinnering dateert uit 1989. ,,Bennie kreeg in dat jaar een onderscheiding van de Ormet omdat hij 10 jaar achtereen ‘eerste klas melk’ had geleverd. En dat was natuurlijk ook reden voor een feest. Als buurt hebben we toen ook nog een boog gemaakt. Van dat soort dingen, daar hield Bennie van.”
Weloverwogen
In 1998 gingen Bennie en Jan Tijink een maatschap aan met (oomzegger) Harry en Christel Arens. Daarmee werd de toekomst van het boerenbedrijf veilig gesteld. Bennie en Jan hadden immers geen kinderen. In 2000 ging deze maatschap samen met Erve Luttikhuis (Roatger). In 2007 kregen Harry en Christel alles op naam van Bennie en Jan. Het was een weloverwogen keuze van Bennie en zijn broer. ,,Toch”, vertelt Harry, ,,vroeg hij zich wel eens af of hij het ‘goed’ had gedaan. Niet dat hij echt twijfelde maar hij wilde niemand vergeten of voor het hoofd stoten. Dat was Bennie ten voeten uit.”
Nostalgische Oogstdag
Toen Bennie in 1999 werd gevraagd mee te doen aan de eerste Nostalgische Oogstdag in de Ageler Es zei hij meteen ja. Samen met Jan Voorpostel (Höwerboer) en Jan Engbers (’n Schriewert) demonstreerde hij hoe vroeger de rogge werd geoogst. Dat wilde hij maar al te graag want dan kon hij de mensen laten zien hoe het er vroeger aan toe ging ‘op de boer’. Als ervaringsdeskundige wist hij daar alles van.
Met pikhaak en strik waande Bennie zich weer terug in de onbezorgde jaren vijftig. Met zijn vader, broer, zussen en anderen op het zomerse roggeland. En zijn moeder die voor de schaft de koffie en stoet bracht. Hij was dan gewoonweg gelukkig.
Hard werken
In 2012 interviewde ik hem bij die gelegenheid als verslaggever van de Twentsche Courant Tubantia. Ik weet het nog goed; het was een hele warme dinsdagmiddag eind juli. Op het roggeland op de hoek van de Weerselosestraat en de Zonnenbergweg achter de smederij van Martin Koster was het een drukte van belang met toeristen. Bennie Tijink en Jan Voorpostel vertelden hoe nostalgisch het vroeger was. ,,Het lijkt allemaal wel mooi, maar het oogsten van de rogge was vroeger gewoon heel hard werken. Van ’s morgens zeven tot ’s avonds zeven. Iedereen die meekon naar het land ging mee. Wij waren jongens van een jaar of tien. Eerst mochten we alleen maar binden. Ik voel nog hoe vuurrood en pijnlijk mijn armen waren van de harde stoppels. Later mocht ik ook maaien met de pikhaak en de zeis. Het is net als met zwemmen: je verleert het nooit als je het een keer kunt”.
Lieve man
In 2019 was Bennie Tijink er voor de laatste keer bij. Ook toen nog zwaaide hij met pikhaak en de zeis. Zijn hart ging weer open, hij genoot met volle teugen. In de loop van vorig jaar werd de gezondheidstand van Bennie minder. In juli volgde noodgedwongen opname in het verzorgingshuis in Tubbergen. Harry en Christel Arens bezochten hem daar geregeld. ,,Toen hij daar was ging hij snel achteruit. Het is heel jammer dat hij is overleden maar we kunnen er vrede mee hebben. Ook al omdat wij ervan overtuigd zijn dat hij het ook goed vond om te gaan. Wat zullen we hem nog missen. Ik heb nooit één scheef woord van hem gehad. Bennie was gewoon een hele goede en lieve man.”
Condoleren
Op zondag 8 januari is er gelegenheid om de familie te condoleren met het overlijden van Bennie Tijink. Dat kan van 19.00 tot 19.30 uur in de Aula Ad Fontes aan de Smithuisstraat. De crematieplechtigheid vindt in besloten kring plaats.
Foto's met Bennie Tijink
