Kerkuil (Tyto alba)

Volksnamen: Katuil, kransuil, lijkuil, oranje-uil en torenuil.

Broedgegevens: van maart tot augustus en zelfs in de wintermaanden zijn nesten gevonden. Ze hebben 3 – 7 vrij ronde dofwitte eieren. Hun broedduur is ca. 4 weken. Ze hebben meestal 1 en soms 2 broedsels per jaar. Na het leggen van het eerste ei wordt met het broeden begonnen. (Dus de jongen zijn van verschillende grootte) De kerkuilen zijn oorspronkelijk bewoners van warmere streken.

Bijzonderheden: deze broedvogel bevindt zich door het hele land maar is niet talrijk. Hij nestelt in torens, op zolders in oude schuren, in de kap van een molen en in holle bomen.

De roep: een doordringend, langgerekt gierend geluid. De rustende vogel laat vaak een snorkend geluid horen; “spinnen” net als katten. Bij een in Duitsland ingesteld onderzoek bleek dat 50% van hun vangsten uit woelratten bestond en 25% uit spitsmuizen.

De leefomstandigheden: in bijzonder de broedgelegenheid en het voedselaanbod, zijn voor Nederland voor de kerkuilen zeer beperkt. Nagenoeg alle kerkuilen broeden in gebouwen. De kerkuil zoekt veel voedsel langs grazige randen van de akkers en op graspercelen. Voor het in stand houden van deze vogels is de ontwikkeling van de landbouw zeer belangrijk. De bescherming van ruige graslanden is erg belangrijk voor de uilen, maar ook voor andere vogels zoals de patrijs. Door de zachte winters van de laatste jaren neemt gelukkig het aantal kerkuilen weer toe.

Nestgelegenheid: De nestkasten vormen de belangrijkste broedplaats voor de kerkuil. Tot 1980 waren er 500 nestkasten geplaatst en in 1989 enkele duizenden. In 1981 broedde 81% van de bekende nestparen in een nestkast.

Zeven jonge kerkuilen
Zeven jonge kerkuilen voordat ze werden geringd. Uit een nestkast bij Erve Lohuis (Groot Agelo)

In veel gevallen verruilen ze de oude vaste plaats voor een nestkast, die hen veel meer bescherming biedt. De nestkast moet bij voorkeur in de nok van een hoge schuur worden geplaatst op enige meters afstand van de opening in de schuur. De leden van de vogelwerkgroep willen met plezier helpen om een nestkast te maken en in een schuur te hangen.

Jos Heerink.

Kerkuil (Tyto alba)
2026-08-31 21:58:24