Inleiding

Door het bestuur en donateurs is het idee voorheen vaker geopperd, maar met name door de hoge kosten, die hiermee gepaard gaan en de jaarlijkse haalbaarheid, kwam het maar niet tot een verwezenlijking.

Vorig jaar echter werd de draad weer opgevat en hebben onderstaande personen zich met de realisatie, zo U wilt redactie, er van belast.

Als hoofddoel heeft de redactie zich gesteld: het tonen op welke wijze, met hoeveel inzet en enthousiasme er binnen de Stichting Heemkunde wordt gewerkt.

Het “Jaarboekje Stichting Heemkunde Ootmarsum”, zoals dit boekwerkje wordt genoemd, moet een afspiegeling zijn van één jaar Heemkunde in al zijn facetten.

Het spreekt vanzelf dat hierbij de verschillende werkgroepen uitgebreid aan het woord komen. Daarnaast echter zullen in de, naar wij hopen vele, volgende jaarboekjes verslagen komen te staan van incidentele gebeurtenissen.

Foto’s zullen een en ander verduidelijken en het boekje levendig maken.

Voor de vaste rubrieken wordt gezorgd, zoals U boven hebt gezien.

Voor wat de “losse bijdragen” betreft, doen we een beroep op U allen. Hebt U verhalen, opgetekend uit de mond van een Oude Ootmarsummer(se), hebt U foto’s, beschrijvingen en/of tekeningen de natuur betreffende, stelt U zich dan eens in verbinding met de redactie. Wellicht is Uw bijdrage het weten en zien waard voor anderen.

Immers dit boekje is het eerste van een – hopelijk lange – serie, maar verschijnt deze keer wat laat door diverse omstandigheden – alle begin is moeilijk. Het is de bedoeling de volgende boekjes in het voorjaar te laten verschijnen.

Met Uw hulp kan dat.

Op deze wijze kan het Jaarboekje uitgroeien van een afspiegeling van de Stichting Heemkunde tot een afspiegeling van Ootmarsums Heem.

Harrie Exterkate
Gustaaf Klaas
Ben Morshuis
Harry Oude Elberink.

Voorwoord

U allen van harte welkom bij het lezen van ons Jaarboekje Stichting Heemkunde.

Het verzorgen en continueren ervan is echter niet zo maar iets. Vandaar dat er nu een werkgroep (redactie) is gevormd, om een en ander goed aan te pakken.

Dit eigen kontaktblad leent zich uitstekend voor het geven van informatie, zoals:

* Belangrijke bestuurszaken en/of beslissingen.
* Aktiviteiten van de verschillende werkgroepen.
* Gegevens voor excursies, donateurs- en werkgroepavonden.
* Eventuele copy van U als lezer.

Dit alles en nog veel meer zal U meer betrokkenheid geven met onze Stichting. Deze heeft als doelstelling: het bestuderen, verzamelen, inventariseren, beheren, behouden en uitdragen van alles wat er op gebied van geschiedenis, archeologie, geologie, oude gebruiken, dialekt, flora en fauna in en om Ootmarsum aan de orde is. Ze wil de verworven kennis meedelen en waar nodig anderen stimuleren.

Dit alles vormt onze Stichting, die een zelfstandige organisatie is met een eigen bestuur en waarvan werkgroepen en U als donateur deel uitmaken.

De Stichting is op 26 mei 1966 opgericht en één van de toenmalige bestuursleden was de heer D. Nierop.

Op 28-2-’84 heeft hij als voorzitter afscheid genomen.

Bij deze wil ik graag van de gelegenheid gebruik maken om hem namens het bestuur van de Stichting Heemkunde te bedanken voor het vele werk dat hij heeft gedaan. Om U daarvan een indruk te geven, wil ik graag aanhalen, wat de vice-voorzitter de heer J. Gerard op de afscheidsavond memoreerde. Toen in 1968 de heer Zuur als voorzitter bedankte, was hij degene die spontaan het voorzitterschap op zich nam.

Als enige niet-Twentenaar in het bestuur, paste hij zich zeer snel aan en vergaarde heel wat kennis over deze streek.

Om 16 jaar lang een organisatie te leiden, die ook zijn ups and downs kende, daarvoor is meer nodig dan het alleen aanwezig zijn. Het goed kunnen luisteren, relativeren en op het juiste moment inspelen op situaties, zijn eigenschappen, die je daarvoor nodig hebt. Mede is onder zijn leiding veel tot stand gekomen:

* een eigen bibliotheek met momenteel ca. 400 boeken.
* ’t maken en verzorgen van dia’s en dia-voorstellingen.
* het assisteren bij ’t oprichten van div. zusterorgan.
* een groeiend donateursbestand: van 40 tot 250 donateurs.
* de aanzet tot een Twentse Noaberaovend in 1980.
* een foto-expositie vorig jaar Kerstmis in het stadhuis over “Ootmarsum, vroeger en nu”.

Met algemene stemmen werd hij tot erevoorzitter benoemd en ontving het boek “De Havezaten in Salland” en voor zijn echtgenote was er een bos bloemen. Hierna werd aan mij het voorzitterschap overgedragen. Graag wil ik U als donateur een goed kontakt met onze Stichting toewensen en veel succes aan ons nieuwe blad.

H.H. Geerdink, voorz.

Padden op vrijers”pad”

Toen met de aanleg van verharde wegen ter gelegenheid van de ruilverkaveling in de Ageler Es, zowel landbouwverkeer en later ook toeristisch verkeer steeds drukker werd was het met de veiligheid der op het land levende padden afgelopen. Voordien was het deze dieren mogelijk naar de kleigroeve te gaan, zonder daarbij een weg te moeten oversteken.

In het water moet de paring plaatsvinden. Deze paringstrek geschiedt bij geschikte weersomstandigheden massaal. De padden zijn koudbloedige dieren, die bij invallende kou traag worden, langzaam vooruit komen en zelfs stil blijven zitten. Zo kan een passerende auto honderden dieren doodrijden. Dat dit ook gebeurde was de reden dat de Stichting Heemkunde tezamen met de Milieuraad overging tot het vangen van de dieren door een afrastering te plaatsen, waarlangs ze hun weg zochten en in ingegraven emmers vielen.

Het gaas voor de afrastering werd geschonken door het Wereldnatuurfonds. Gedurende een 6-tal jaren zijn de dieren overgezet en geteld en werden gegevens over weersomstandigheden genoteerd. Ondanks deze voorzorgsmaatregelen hebben wij het bestand niet op peil kunnen houden, getuige bijgaand overzicht. Wat de oorzaak is voor deze teruggang is ons nog onvoldoende bekend. Niettemin gaan we nog steeds door.

 Jaar     man  vrouw   Totaal   Verhouding
                                man:vrouw
 1980     1347   439     1786     3,1
 1981     1135   346     1481     3,2
 1982      749   439     1188     1,7
 1983      844   456     1300     1,8 
 1984      430   352      782     1,2

Het zijn levende wezens en het is een akelig gezicht, wanneer de weg glad is van de dode padden.

We mogen niet nalaten te vermelden dat we medewerking ondervonden van de gemeente Denekamp door het plaatsen van borden, die de weggebruikers wezen op overstekende padden. Ook de Heemkunde Denekamp assisteerde en dit jaar ook de Amfibieënvereniging Lacerta uit Hengelo.

Het meest verheugende is het enthousiasme van de leden van onze Natuurstudiegroep, onze jeugdwerkgroep, jongelui van de Blokhut en van leerlingen van de M.W. Mavo uit Ootmarsum.

Belangstelling voor dit natuurgebeuren en eerbied voor het leven is voor deze jongelui een zaak geworden, waarvoor zij zich wilden inzetten. Ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan van de Natuur- en Milieufederatie Overijssel, wordt d.m.v. een fotoreportage en wat grafieken deelgenomen aan een reizende expositie.

J. Gerard.