‘n Baoken

‘n Baoken

Dit is de naam van de school in Groot Agelo en daar is iets aan de hand in 1988. Er is n.l. iets te vieren bij het onderwijs. Dat vereist een kleine inleiding en een dito uitleg.

In tegenstelling tot Nutter en Oud-Ootmarsum had Agelo vroeger een markeschool, zoals deze plattelandsscholen werden genoemd. Vrijwel elke marke had een school, vandaar de naam markeschool. Pas in 1840 kwam er in Agelo een gemeenteschool. Dat weten we omdat Mr. J.T. Roessingh, heer van Singraven, toen voor de bouw van een school geld gaf aan… de gemeente!

Deze school kwam te staan rechts van de Weerselose straat, van Ootmarsum komend, tussen boerderij Oude Luttikhuis en café „Groot Agelo”.

Al de tot nog toe genoemde scholen waren openbare scholen, ook de stadsschool aan de Oostwal in Ootmarsum, d.w.z. niet aan een bepaalde godsdienst gebonden, dus niet-confessioneel. Wèl confessioneel onderwijs noemde men bijzonder onderwijs.

Het vervelende was dat er tussen deze twee soorten scholen grote verschillen waren. Men kreeg vrijwel geen vergunning tot het bouwen van bijzondere scholen, het ging zeer moeilijk of zonder meer helemaal niet.

Ook in salariëring van het personeel was er vaak verschil met natuurlijk het openbaar onderwijs aan de voordelige kant. Tegen deze onbillijkheden rees grote aversie in het land en er ontstond een strijd om gelijkstelling, die zo’n 120 jaar duurde: de Schoolstrijd, maar eindelijk, bij de Lager Onderwijswet van 1920, ontstond die gelijkstelling.

In de jaren hierna rezen de bijzondere scholen als paddestoelen uit de grond. In Agelo niet. De kinderen bleven naar dezelfde school van 1876 gaan, die nu een bijzondere school werd. Geen kind hoefde naar een andere school, want Agelo was een katholieke buurtschap, dus eigenlijk al confessioneel. Wat veranderde dan wel? De lesrooster werd aangepast, er kwam nieuw personeel, Engelbertink hoofd en J. Staverman (kwam van Nutter), maar de voornaamste verandering was wel dat de kinderen niet meer naar de katechismuskamer in Ootmarsum hoefden voor het godsdienstonderwijs, maar dat nu de pastoor of kapelaan in de school kwam om godsdienstles te geven in de nu bijzondere katholieke lagere school. Dat ging in op 1 augustus 1928.

Het is dus zestig jaar geleden dat het onderwijs in Agelo bijzonder onderwijs werd en dat is nu de aanleiding tot feestvieren en… dat kan men in Agelo! Een bewijs daarvan werd al gegeven bij de opening van de nieuwe school ’n Baoken aan de Heggelkampsweg op 21-8-71. We herinneren het ons als de dag van gisteren. Twee dagen werd er feest gevierd door jong en oud. Er verscheen zelfs een schoolkrant, grotendeels door de leerlingen samengesteld, met allerlei leuke tekeningetjes en voorvalletjes die oud-leerkrachten hadden meegemaakt en zich nog herinnerden. Ze waren door de leerlingen aangeschreven en er kwamen veel reacties, waarbij 1 brief van 3½ vel getypt.

G.F. Klaas.