Hans Oude Rengerink: Archeologische vondsten

Hans Oude Rengerink: Archeologische vondsten

WERKGROEP ARCHEOLOGIE/GEOLOGIE

Archeologische vondsten

In de loop van het voorgaande jaar – en dan met name in de herfst en in de winter – is er door diverse mensen van de groep uitgebreid de gebieden van Ootmarsum en omstreken afgelopen. Dit resulteerde in een aardige lijst van archeologische vondsten. Met name het gebied ten oosten en zuidoosten van de stuwwal van Ootmarsum leverde hierbij het gros van de vondsten op. Hieronder volgt er een overzicht van.

I. Laat-paleolitische vondsten. De grote dekzandrug, ten oosten en ten zuidoosten gelegen van de stuwwal, blijkt in het laat-paleoliticum en eveneens in het mesoliticum, zoals we verderop nog zullen zien, een grote aantrekkingskracht te hebben gehad op de toenmalige bewoners van onze regio.

De vele concentraties aan vuursteenartefacten, die in het verleden al zijn ontdekt op deze dekzandrug te Klein Agelo en even ten zuiden van het kanaal Almelo-Nordhorn, getuigen hiervan. De vondsten komen zowel van deze bekende sites, alsmede van nieuw ontdekte sites.

1. Aan de Steenmatenweg te Klein Agelo: ca. 1000 stuks vuursteen, waarvan ongeveer 10% werktuigen: spitsen, krabbers, stekers, enz.
2. Iets ten zuiden hiervan: een 20-tal stuks vuursteen, echter alleen afvalmateriaal (resten die overblijven bij het vervaardigen van werktuigen).
3. Op enige akkers ten westen van het Agelerbroek: van een bekende concentratie ca. 1000 stuks vuursteen, met tientallen werktuigen.
4. Aan de Wolfsbergweg, ten zuiden van het kanaal bij het leggen van een pijpleiding door de N.A.M., een plek met houtskool met daarin en daarbij enige vuursteenartefacten. I.s.m. de A.W.N. werd een stuk van ca. 16 m² hieromheen opgeschaafd, maar dat leverde naast de paar artefacten die hier zijn gevonden, een patroon van grondsporen op, dat, naar later bleek, afkomstig bleek te zijn van het diepploegen. In de haard stak een lange vuursteenkling, mogelijk een onafgewerkte steelspits. Van de haard is houtskool gemonsterd.

Bovengenoemde vondsten zijn zeer waarschijnlijk afkomstig van de z.g. Federmessercultuur tijdens het Allerød-interstadiaal, van 11800 tot 10800 jaren geleden.

II. Mesoliticum. Mesolitische vindplaatsen zijn in ons gebied dikgezaaid. 5 sites zijn inmiddels gevonden, maar de verwachting is dat er nog vele zullen volgen.

1. Aan de Wolfsbergweg. Ca. 120 stuks vuursteen-artefacten w.o. ’n 5-tal werktuigjes.
2. Aan de Wolfsbergweg ook een 20-tal vuursteenartefacten w.o. 1 krabbertje.
3. Aan de Paalmaatsdijk, 20 stuks vuursteen.
4. Te Volthe, een 30-tal stuks vuursteen.
5. Bij het Everlo, wat vuursteen en 1 krabbertje.

III Neoliticum. Op een aantal akkers op het Springendal werden 23 vuursteenafslagen plus 2 afslagkrabbertjes gevonden. Het is waarschijnlijk van neolitische origine.

IV IJzertijd. Bij ons bestaat de indruk dat de verspreiding van ijzertijdvondsten een vertekende weergave is van het oorspronkelijke nederzettingspatroon, waarbij er nog te veel witte vlekken op de kaart zijn. Zoeken in zo’n witte vlek n.l. bij Tilligte aan de Dinkel, leverde meteen resultaat op. Hier werden enige tientallen ijzertijdscherven gevonden. Het zoeken zal hier nog voortgezet worden.

Hiernaast werden op onbekende vindplaatsen nog vele vondsten gedaan.

1. Mekkelhorst: tientallen stuks ijzertijdscherven; een tiental vroeg-middeleeuwse scherven.
2. Van de reeks bekende nederzettingen in Volthe werden weer enige tientallen ijzertijdscherven gevonden.
3. Bij nieuwbouw aan de zuidkant van Rossum, enige tientallen ijzertijdscherven.

Naast bovenstaande activiteiten zijn wij ook bezig met een onderzoek naar de restanten van de voormalige gebouwen van de Commanderie. Het ligt in de bedoeling te komen tot een exacte plaatsbepaling en te onderzoeken wat er nog aan voormalige fundering in de grond zit. D.m.v. sonderingen en boringen hopen we hiertoe een inzicht te krijgen. De werkzaamheden zijn echter nog aan de gang.

Uit bovenstaand overzicht blijkt dat er nog heel wat archeologisch vondstmateriaal tevoorschijn komt, wanneer er wat intensiever naar wordt gezocht. Helaas is het zo dat de leden van deze groep niet altijd evenveel tijd hebben voor het regelmatig bezoeken van akkers, bouwputten, enz. in onze regio. Daarom zijn mensen met een gezonde archeologische belangstelling, hartelijk welkom als nieuwe medewerker(ster). Belangstellenden kunnen contact opnemen met H. Oude Elberink of H. Eweg Stobbenkamp 41.

Verslag van Hans Oude Rengerink