Een stuk weg weg?

In 1823 maakten Jacob van Lennep (1802-1868) en Dirk Hogendorp, twee Leidse studenten een reis door Nederland te voet, per trekschuit, diligence, kiereboe en reiskoets. De reis duurde van 28 mei tot 31 augustus. Ze hielden daarvan een dagboek bij.

Op woensdag 16 juli kwamen ze deze kant op uit de richting Hardenberg. Het schijnt dat er tussen Ootmarsum en Hardenberg (± 40 k.m.) niet veel mensen woonden, steden of dorpen lagen in die tijd. Niets te beleven. Over Vasse, Langeveen, of Bergentheim wordt niet gesproken; ze waren er nog niet. Het was dus een lang saai stuk, waar men niet kon opschieten. Daarom zegt men nu nog van iemand die erg langdradig is: „hee maakt nen umweg van hier tot ’n Haddenbarg” of ook wel bij narigheid „allemaal rampen aan deze zijde van ’n Haddenbarg”. Hardenberg was dus blijkbaar het eerste stukje bewoonde wereld, een vast punt, een mijlpaal na een lang traject.

Overigens was de route over Hardenberg een van de vijf verbindingen van Twente met het westen en ook het noorden en wel: de oudste, zelfs van ver vóór 1395 tot welk jaar Ootmarsum daar ook tol moest betalen. In Tubbergen is nog een straatnaambordje: Hardenbergerweg. In elk geval speelde Hardenberg eeuwenlang een belangrijke rol in het landverkeer toentertijd. Daar vandaan ook die uitdrukkingen.

Jacob en Dirk vonden het ook een lange eentonige rit (5 uur) van Hardenberg naar Ootmarsum. „We hielden slechts even stil aan een armzalig gehucht waar de mensen een onverstaanbare taal spraken” (Vriezenveen).

„Ootmarsum naderend werd de landstreek opeens bekoorlijk. Voor ons stak de torenspits (van de oude vierkante toren nog) van dat stadje uit goudgeel graan met donkere bosschen omringd, en in de verte rustte het oog op de grauwe bergen, terwijl het slot van Bentheim op een derzelver pronkte en de toren van Noordhoorn en Nijenhuis (Neuenhaus) zich aan den voet vertoonden.”

Dat hele verhaal van die twee heeft ondergetekende eens op een donateursavond verteld. Daarna volgde een aantal vragen. Eén er van: uit welke richting kwamen ze? Antwoord: Vasse. In grove lijnen is dat natuurlijk niet helemaal mis, maar toch was ik er niet geheel tevreden mee. Nu, tien jaar later, diende zich de oplossing aan. Bij toeval kwam ik in het bezit van bestek en tekeningen, waaruit blijkt dat op vrijdag 13 augustus 1915 een aanbesteding plaats vond aan het lokaal van het provinciaal bestuur te Zwolle, „het verharden van den weg van Tubbergen over Vasse naar Ootmarsum en het uitvoeren van daarbij behorende werken”. De begroting was ƒ 61260,— en de weg was 9035 meter lang. Interessant is het even stil te staan bij het begin- en eindpunt van deze weg.

BEGIN: vanaf de provinciale kunstweg Almelo-Tubbergen-Pruisische grens bij het erve Drost, nu hotel-restaurant Droste, aan de Uelserweg (zie tekening bij A)
EINDPUNT: KUNSTWEG Ootmarsum-Pruisische grens richting Lage (zie tekening bij B.)

Kaartje weg weg
Dit betekent, bij Bolscher in Nutter zwenkte de weg niet naar rechts, rechtstreeks naar Ootmarsum-Molenstraat, maar liep linksaf langs de Nutterse school richting Oud-Ootmarsum, dus volgde de huidige Nutterseweg en kwam uit op de Laagsestraat in Oud-Ootmarsum achter de Moerbekkenkamp. Je moest „Nutter-rond”. Men kwam dus Ootmarsum binnen vanaf de Twentse Damastfabriek. Dat was de route, die dan ook door van Lennep en Hogendorp werd gevolgd en het uitzicht op de Duitse plaatsen is ook vanaf de Nutterseweg mooi (als de mais niet al te hoog staat). Hoogste punt 57,77 m. + N.A.P.

Allemaal goed en wel, maar nu zijn we wel een stuk straatweg kwijt en wel het stuk Vasserweg vanaf de Molenstraat tot Bolscher in Nutter. Er bestond na deze aanleg nog steeds geen rechtstreekse verharde weg Ootmarsum-Vasse. Wanneer kwam de verkorte hoofdweg naar Vasse?

De oplossing nadert nu echter snel.

Een der oudste inwoners van Nutter, mevr. Nijhuis, ruim 90 jaar oud, wist te vertellen dat in 1922 of 1923 dit stukje straat moet zijn aangelegd. Om te weten of dit juist is controleerden we onze sporadische gegevens.

Op 12 juli 1919 vroeg de heer Schulten in een raadsvergadering wanneer de oud-Hardenbergerweg (Molenstraat) verhard werd. Ergens moet je immers beginnen.

Op 23 mei 1921 kreeg de gemeente Ootmarsum een aanmaning van Gedeputeerde Staten tot storting van de Ootmarsumse bijdrage ad ƒ 5761,88⁵ in de aanleg van de weg Molenstraat tot school Nutter. Ziedaar.

Als mevr. Nijhuis dan beweert dat die straat in 1922 of 1923 is klaar gekomen, kan dat aardig kloppen, is onze rechtstreekse verbinding met Vasse compleet en kunnen we tevreden en gelukkig zijn met deze oplossing.

Gustaaf Klaas

 

Schuur Krop
De schuur van de familie Krop aan de Nutterseweg 3
Tekening: Hans Snoeyink
Oorspronkelijke bron
Jaarboek Heemkunde 1988, pagina 35: Een stuk weg weg?

Dit artikel toont de tekst van de oorspronkelijke publicatie in het jaarboek. De opmaak kan voor deze webversie licht zijn aangepast. Veel afbeeldingen in deze artikelen zijn 'aanklikbaar', waarna een uitgebreidere beschrijving wordt getoond.

Ga naar de inhoudsopgave van 1988 →
Een stuk weg weg?
2026-10-24 03:48:03