Ootmarsum 1954 – Een halve eeuw geleden

Gezellig en Kneuterig

Hoe zag de wereld er in 1954 uit

Nederland was volop bezig om zich te herstellen van de gevolgen van de Tweede Wereldoorlog. Het was de periode van de wederopbouw, de Koude Oorlog, de bonte Dinsdag Avondtrein van de KRO, Snip en Snap; de verzuiling stond nog stevig overeind.

Nederland werd in deze dagen bestuurd door het 2e kabinet Drees. Stalin was in 1953 opgevolgd door Chroesjtsov. Dwight D. Eisenhower was president van de USA. Pius XII was paus in Rome, en kardinaal Johannes de Jong was aartsbisschop van Utrecht.

West-Duitsland werd in Zwitserland wereldkampioen voetbal door het Hongaarse wonderteam te verslaan. Jeen van den Berg won op 3 februari de Elfstedentocht. Op 30 juni was er een zonsverduistering die in Nederland van 12:22 uur tot 14:45 uur duurde.

In 1954 begon ook de oorlog in Vietnam, het voormalige Frans Indo-China.

Hoe zag Ootmarsum er in 1954 uit

Tegenover alle rumoer in de wereld, ging het leven in Ootmarsum zijn gewone dagelijkse gang. De Geestelijkheid had de touwtjes nog stevig in handen en men had respect voor de overheid.

Ootmarsum was niet groot. Het had ongeveer 2.250 inwoners en de stadsplattegrond zag er nog net zo uit zoals Jacobus van Deventer hem in ongeveer 1560 had getekend. Van de inwoners was ongeveer 88,5% Rooms-katholiek, 10% Nederlands Hervormd, 1% Gereformeerd en 0,5% andersgezind.

De uitslagen van de 2e kamerverkiezingen lieten zien dat 85% op de KVP had gestemd, 1,5% op de AR, 2,6% op de CHU, 0,1% op de SGP, 1,6% op de VVD, 7,3% op de PvdA en 1,9% op de overige partijen.

Baron H.F.M. Schimmelpenninck van der Oye was burgemeester. De Geestelijke leiding was in 1954 in handen van Pastoor Jacobus Johannes Scheepers, die later in dat jaar werd opgevolgd door Pastoor Eduard F. Schweigmann uit Leeuwarden. De H.H. Geestelijken werden beiden geassisteerd door de Kapelaans P.J. Altenburg en C.J.M. Ottink. F. Scholten, een broer van J. Scholten directeur van de steenfabriek op de Kuiperberg, was Rector op het Klooster en zuster Bernadetta was daar Moeder Overste. J. Adolfsen was predikant van de n.-h. Kerk.

Er was nog geen sprake van stadsuitbreiding. De behoefte hieraan was echter wel degelijk aanwezig. Dit blijkt uit een onteigeningsprocedure die speelt voor de rechtbank in Almelo. Een eigenaar van grond gelegen aan het Oldenzaalsvoetpad, een met puin verharde rijweg, moest deze noodgedwongen afstaan. Op deze en andere percelen is de eerste stadsuitbreiding “het Buske” gerealiseerd. Het Oldenzaalsvoetpad was vanaf de Oostwal afgesloten voor rijverkeer.

Volgens de door de V.V.V. uitgegeven Geïllustreerde Gids van Ootmarsum en Omstreken was er al sprake van een rondweg: ”De wallen zijn geslecht en de grachten gedicht, doch het beloop er van is nog geheel te volgen. Thans is er een rondweg aangelegd welke de naam draagt van Oostwal en Westwal”.

Het “Los Hoes” stond nog niet aan de Smithuisstraat maar op “den Bielenbelt” aan de Vasserweg. Dit museum werd “normaal” bewoond door de familie Westerhof; Jan Westerhof werd “Jan van ‘t Los Hoes” genoemd. De bezoekers konden hun naam in een register schrijven en ansichten kopen.

Postkantoor in 1951
Postkantoor in 1951
De communicatie in deze periode was, vergeleken met de huidige, zeer beperkt. Er waren kranten. De meeste mensen hadden een radio, maar televisie was nog geen gemeengoed. Een enkeling had telefoon. Ootmarsum had het Kengetal K 5419, het abonneenummer bestond uit 3 cijfers. Bakker Grimberg had bijvoorbeeld 363, Ossenvoort 316. Garage Beld Marktstraat 76, had nummer 267.

Wilde je een bekende iets vertellen dan moest je erheen of je stuurde een brief. Deze brief postte je in de bus bij het postkantoor, Almelosestraat 233. Geopend alle werkdagen van 08.30-12.00 uur, 14.00-15.30 uur, en 18.00-19.00 uur. Een enkeling had een auto, maar het meeste vervoer ging per fiets of per bus.

Het postkantoor aan de Almelosestraat in de woning van A.C.J. Kouijzer

De volgende wetenswaardigheden uit 1954 komen uit brieven die een moeder uit Ootmarsum aan haar dienstplichtige zoon schreef. Op deze manier kun je zien wat mensen bezig hield en wat ze belangrijk vonden om in een brief te vermelden. Een brief begon meestal met:
“Hoe gaat het? Met ons wel goed en met jou hopelijk ook”.

 

Op het Springendal wordt een legeroefening gehouden.

Er zijn wegwerkzaamheden aan de Laagschestraatweg, hierdoor is Oud Ootmarsum niet te bereiken.

April: De fabriek van Blom aan de Molenstraat wordt uitgebreid.

Paaszaterdag is Pastoor Jacobus Johannes Scheepers overleden; de parochie zit met Pasen dus zonder goede Herder. Hij werd woensdagavond 7 april bediend. Het uitgaansleven gaat er echter gewoon om door.

De EHBO heeft een oefening gehouden; tijdens de oefening zijn 2 groepen gevormd. De ene is de groep van Doctor Wortelboer en de andere van Dr. C. Barenbrug. Een van de slachtoffers is o.a. Piet Wilms, zijn verwondingen bestonden uit gebroken ribben.

23 juni: KOSC is voor niets naar de Rietvogels in Almelo gefietst. De tegenstander kwam niet opdagen.

Twee vette varkens hebben vlekziekte. Ze zijn ingespoten door de Dokter.

Bij gelegenheid van de zomerkermis moeten de voetballers van KOSC van half 7 tot 12 uur “fietsen bewaren” bij Erve Voorpostel.

28 juli: Zuurkool maken.

De familie Silderhuis is bezig met de uitbreiding van de smederij. Er wordt een nieuwe winkel gebouwd. Tijdens deze werkzaamheden wordt een kanonskogel gevonden. Hiermee is in de 80-jarige oorlog Ootmarsum beschoten.

Augustus 1954: is een zeer natte maand. De boeren kunnen de rogge niet droog van het land krijgen. Het Oageler Brook staat onder water en de Dinkel is buiten haar oevers getreden.

Iemand dichtte:

Maar is zomer vierenvijftig
Niet een beetje van de wijs?
Naast dat stukje blauwe hemel
Wordt de lucht weer donkergrijs.

Op 17 augustus zijn plannen voor het uitvoeren van de ruilverkaveling door de Provinciale Staten aangenomen en dus binnen enige jaren zullen de plannen worden uitgevoerd. De ontwatering kan vanaf dat moment in goede banen worden geleid.

KOSC houdt op 29 augustus haar jaarlijkse sportdag. De dag begint stichtelijk met een H. Mis met communie in de kapel van de zusters van O.L. Vrouw met predikatie door Geestelijke adviseur de WelEerwaarde Heer Kapelaan Altenburg, ’s Avonds om 19:30 uur jaarvergadering met aansluitend een gezellige avond in clubhuis Hotel van der Maas. De uitnodiging kwam van de hand van de secretaris G.F. Klaas, Denekamperstraat 354.

20 oktober. Vergadering van de Boerenbond.

De koeien gaan op stal.

Willem Rouwers heeft op de Stobbenkamp tijdens de jacht 2 fazanten geschoten; de hond van Hulshof heeft ze binnengebracht.

23 oktober, zieken-triduum in de kerk. Voorin waren alle banken uit de kerk gesloopt om er bedden te kunnen plaatsen.

Everhard Tenniglo gaat met Willem Bank in de auto naar Enschede om een paard te kopen. Bank wist er nog een te staan bij een stalhouderij, het was een klein oud ding. Die van Bank zijn net zo gek van paarden, als die van Tenniglo van wild.

Kerstmis 1954: Om 04:00 Nachtmis met drie Heren. Uit de Nachtmis om 06:00 uur brandt de kachel en staat de koffie klaar.

Bij landbouwer Postel “De Brunger” is een Roggemijt in brand gevlogen. De brandweer uit Denekamp heeft met een tankwagen 2 andere mijten weten te redden.

Vrouw Heupink aan het Oldenzaalsvoetpad had het ongeluk door het uitglijden achter haar woning het enkel te breken.

Uit deze passages blijkt de geborgenheid, de kneuterigheid uit de jaren vijftig. Normen en waarden zijn in deze periode nog gemeengoed. Echter men was ook volop bezig met de “nieuwe tijd”. In de hierop volgende jaren is onze stad uitgebreid tot wat het nu is. Wat is de moraal van dit verhaal: laten we zuinig zijn op en koesteren wat Ootmarsum nu nog heeft.

Oorspronkelijke bron
Jaarboek Heemkunde 2004, pagina 17: Ootmarsum 1954 - Een halve eeuw geleden

Dit artikel toont de tekst van de oorspronkelijke publicatie in het jaarboek. De opmaak kan voor deze webversie licht zijn aangepast. Veel afbeeldingen in deze artikelen zijn 'aanklikbaar', waarna een uitgebreidere beschrijving wordt getoond.

Ga naar de inhoudsopgave van 2004 →
Ootmarsum 1954 – Een halve eeuw geleden
2026-10-29 06:13:31