Maarten Laurens Koster
Maarten Laurens (Martin) Koster (1910-1987)Partner: Hendrika Susanna (Rika) Droste (1909-1985)
In het midden het echtpaar Martin Koster (1910-1987) en Rika Droste (1909-1985)
Hij werd geboren in Groningen, groeide op in Den Haag en vestigde zich uiteindelijk in Ootmarsum. Martin Koster (1910-1987) was en is nog altijd een begrip in Ootmarsum. Hij was vanaf de oorlog, aan de Weerselosestraat tegenover de Coöperatieve Zuivelfabriek Nooit Gedacht, één van de vier smeden in Ootmarsum naast Rikmanspoel, Jansen en Silderhuis. Maar Martin Koster was vanaf het begin in 1970 ook betrokken bij de Ootmarsumse Siepelmarkten.
Deze week vond ik bij toeval in een oude doos wat foto’s van de Siepelmarkten in de afgelopen jaren. Daarbij ook nog een oude foto van de smid Martin Koster uit 1971. Met zijn zoon Gerard had hij zijn kraam ingericht op zijn vaste plaats aan de Schiltstraat. De Ootmarsumse jeugd is heel geïnteresseerd hoe hij ter plekke zijn smidsvuur opbouwt. Onder hen Paul Heerink. Maar er zijn ook volwassen belangstellenden onder wie – met bril – toenmalig burgemeester van Ootmarsum, Jan Grotenhuis. De foto moet vroeg in de ochtend zijn gemaakt want het was nog niet druk in de stad.
Bijbetalen
Vanuit zijn kraam op zijn vaste plaats aan de Schiltstraat demonstreerde Martin Koster niet alleen het oude ambacht van smid maar als ondernemer probeerde hij ook wat siersmeedwerk aan de man te brengen. Zijn zoon en naamgenoot Martin Koster jr. weet nog alles van de jaren dat zijn vader smid was op de Siepelmarkt. ,,Het was”, vertelt Martin Koster (78), ,,best wel een mooie tijd toen. Maar wat velen niet weten is dat mijn vader als kleine zelfstandige ondernemer moest betalen voor zijn standplaats en de huur van zijn kraam. Andere vrijwilligers die oude ambachten demonstreerden kregen er een vergoeding voor. Mijn vader niet; hij hield aan de Siepelmarkten niets over, sterker nog; er moest geld bij. Maar dat hij meedeed was puur uit liefde voor zijn vak als smid. Hij vond het prachtig om dat te laten zien aan anderen.”
Aan lot overgelaten
Een jaar of tien á vijftien was smid Martin Koster van de partij op de Siepelmarkten die toen met gemak 25.000 bezoekers per dag trokken. Hij werd ouder en moest zelf het zware aambeeld van de smederij naar de Schiltstraat zien te krijgen. Hij kreeg daar geen hulp bij en het werd hem te gortig. Hij voelde zich een beetje aan zijn lot overgelaten en is ermee gestopt. Het lag voor de hand dat zoon Martin Koster met de demonstraties door zou gaan maar dat gebeurde niet. ,,Ik ben er nooit voor gevraagd”, zegt hij nu. Waarom weet hij niet. Terwijl er wel een smid nodig was naast allerlei andere oude ambachten. Martin Koster haalt zijn schouders op.
Os aan spit
Hij herinnert zich vooral de gezelligheid van de Siepelmarkten. ,,Mijn vader had altijd zijn vaste plaats bij het bejaardenhuis Franciscus. Dat was gezellig omdat hij aanspraak had van de bewoners maar ook van andere standhouders als Hans Groener, Gait Peters, Jan Floot, Wim Stroot en Frans Tenniglo. Het was ook de tijd van het os aan het spit.”
Groningen
Martin Koster nam niet de zaak over van zijn vader maar trad wel in diens voetsporen als smid. Zijn vader leerde het vak bij de fraters van Borculo. Daar zat hij in het internaat. Eerder groeide hij op in een internaat in Den Haag. Hij kwam daar als kleine jongen – geboren in 1910 – terecht nadat zijn ouders al vroeg waren overleden. In Groningen hadden zij een bakkerij. Na zijn opleiding tot smid werkte Martin Koster op verschillende plaatsen als knecht. Als zodanig kwam hij aan het eind van de jaren 30 in de vorige eeuw ook terecht bij smid Jan Rikmanspoel in Ootmarsum. Daar kwam ook een einde aan zijn zwerftocht door het land want hij leerde er Rika Droste (1909-1985) uit Agelo kennen. De twee trouwden in 1941 en begonnen met een smederij met winkel aan de Weerselosestraat.
Aambeeld
,,Het was altijd hard werken om aan de kost te komen”, weet zoon Martin Koster Hij kreeg het smidsvak met de paplepel ingegoten maar besloot als onderhoudsmonteur bij de melkfabriek een andere weg in te slaan. Smid Koster overleed in 1987. Een paar jaar eerder was hij gestopt met het maken van siersmeedwerk. En dat nu doet zijn zoon nog steeds ‘met veel plezier’. Het smidsvuur in de oude smederij aan de Weerselosestraat brandt nog geregeld en ook de slag van de smidshamer op het oude aambeeld is nog geregeld te horen. ,,Dit is het liefst wat ik doe”, stelt hij vast.
Prachtig vak
Hij beoefent het smidsvak niet alleen in zijn smederij maar ook in de oude smederij in het Openluchtmuseum Ootmarsum. ,,Ik laat anderen graag zien wat het smidsvak inhoudt. Het is een prachtig vak.”
Foto's met Maarten Laurens (Martin) Koster
