Stenen bank in Engels’ tuin
Wie kent hem niet, de prachtige bank van Bentheimersteen in Engels’ Tuin. Links en rechts versierd met fraaie motieven.
Het lijkt alsof de bank hier al eeuwen heeft gestaan, maar als men hem beter bekijkt, dan ontdekt men aan de achterzijde een opschrift, dat een exacte aanduiding omtrent de ouderdom van de bank geeft.
Dit opschrift was mede aanleiding om eens te onderzoeken hoe Ootmarsum in het bezit van de bank is gekomen.
Het gemeentelijk archief, het pand Denekamperstraat1/Molenstraat 1-3 en bijgaande foto hebben daarbij een handje geholpen.
Op 28 juni 1939 besluit de gemeenteraad ”tot het aanvaarden van het door Mej. Anna Adolphina Wilhelmina Aberson (1868-1939) te Driebergen aan de gemeente gemaakte legaat, bestaande uit een som van ƒ 3.000,— vrij van alle rechten en kosten onder voorwaarde, dat dit bedrag besteed wordt voor de plaatsing binnen een jaar na het overlijden der erflaatster van een hardstenen of Bentheimerstenen bank op de Markt tegenover de school, zoveel mogelijk in de nabijheid van het postkantoor in de rugzijde van welke bank moet worden gebeiteld”
”Ter herinnering aan den heer en mevrouw G.S.M. Aberson Volkers laatstgenoemde geboren te Ootmarsum 9 februari 1837, geschonken door hun dochter A.A.W. Aberson te Driebergen”
De voorzitter zegt op die vergadering dat er aan de Landschapscommissie van het Oversticht advies is gevraagd op welke manier het best aan erflater’s wil is tegemoet te komen.
Raadslid Schulten wijst op het ongerief, dat de smederij Rikmanspoel door eventueel plaatsing kan hebben.
De voorzitter zegt dat zulks nog nader onder ogen kan worden gezien.
Ter verklaring
Voor enkelen en vooral jongeren onder u mogen bepaalde namen wat onbegrijpelijk over komen. Daarom het volgende:
In het raadsbesluit van 28 juni 1939 is er sprake van de ”Markt”. Hiermee wordt de vroegere veemarkt bedoeld; deze was toen aan het begin van de huidige Molenstraat.
Met ”de school” bedoelt men de Nederlands Hervormde School, die aan de Oostwal stond; in 1932 gebouwd en in 1976 gesloopt.
Mevrouw Anna Adolphina Wilhelmina Aberson (1868-1939), waarover boven wordt gesproken, werd geboren in het pand Denekamperstraat 1. De gevelsteen getuigt hiervan: J.M. Linge. J.W. Volkers 1889.
Waar er sprake is van het ”postkantoor” wordt het huidige Jolanda II bedoeld; het was van 1880 tot 1937 als postkantoor in gebruik.
Op 22 augustus 1939 overlijdt mejuffrouw Aberson.
Op 5 september komt er een schrijven in de gemeenteraad aan de orde, waarin de dames Aberson meedelen dat hun zuster is overleden en waarin ze tevens bekrachtigen dat hun zuster ƒ 3.000,— legateerde aan de gemeente ”voor het plaatsen van een hardstenen of Bentheimerstenen bank op de veemarkt”.
In die dagen wist men kennelijk wel raad met een schenking. De bank werd in elk geval binnen een jaar geplaatst.
Op 19 november 1940 wordt er tijdens de gemeenteraadsvergadering bij de rondvraag over gesproken.
Op deze foto het bewijs dat de stenen bank vroeger op de veemarkt, dus aan de tegenwoordige Molenstraat heeft gestaan.
De Harmonie Caecilia poseert hier vóór de bank, maar kan niet verhinderen, dat links en rechts de uiteinden van de bank zichtbaar zijn. Het pand op de achtergrond is de huidige Galerie ”’t Heem”.
De Harmonie bestond toen uit:
Bovenste rij v.l.n.r.: W. Weustink, Marinus Stroot, J. Keupink, J. Wigger, J. Schulten, G. Sijtsma, B. Krom, J. Rolink, B. Schulten en J. Sanders.
Tweede rij v.l.n.r.: H. Keupink, A. Wilbers, B. Stroot, Th. ter Horst, B. Rolink
H. Morsink, J. ter Borg, J. Steinmeijer, B. Rolink, H. Dikken.
Derde rij v.l.n.r.: G. Wilbers, Th. Wilbers, G. Snijders, Dirigent J. ter Borg uit Weerselo, M. Heesink, L. Slots, L. Urban, F. Rolink.
Onderste rij v.l.n.r.: J. Rockland, J. Roetenberg, J. Huls, H. Schulten.
De heer Geerdink acht het gewenst dat de marktpalen op het schoolplein spoedig worden aangebracht in verband met de aldaar te houden veemarkten.
De heer Schulten informeert naar de inplanting van het plantsoen rondom de R.K. Kerk en het voormalige veemarktterrein, waarop de ABERSON-BANK geplaatst is.
Werkzaamheden om verkeerstechnische redenen doen de gemeenteraad tussen 1940 en 1949 besluiten de bank te verplaatsen. Hij zal een plaats krijgen in Engels’ Tuin, maar daarvoor dient toestemming gevraagd te worden van de dames Aberson; die toestemming wordt verkregen.
Op 28 oktober 1949 lezen we in een raadsverslag, dat ”Van de dames Aberson te Ellecom toestemming is ontvangen om de Bentheimerstenen bank op de veemarkt te verplaatsen naar Engels’ Tuin. De bank zal daar aan de Zuidzijde in de heuvel worden geplaatst, terwijl de inscriptie aan de voorzijde zal worden aangebracht.
In verband met verkeerstechnische verbeteringen zal een gedeelte van de voormalige veemarkt bij de straat worden toegevoegd om de bocht Molenstraat/Denekamperstraat te kunnen verbeteren.”
Ben Morshuis
