Dennenkampsweg 2, Groot Agelo

Dennenkampsweg 2

Erve Wiegert

Het erve Wiegert wordt rond 1385 onder de naam Wijchmoding, te Aglo vermeld in het Register en Rekeningen van het Bisdom van Utrecht. Het behoort daarmee tot de oudste erven van Groot Agelo. Het erf is een hoofdelijke belasting, alsmede 8 schepel rogge, 2 keer 8 schepel gerst, 1 bedewijn en 2 kippen verschuldigd aan het bisdom.

De eigenaren

De boerderij wordt vervolgens als erve Wychering genoemd in het Schattingsregister van 1475 en als erve Wygerinck in het Verpondingsregister van Twente van 1601. Het is dan een hofhorige boerderij, leengoed van het Stift Essen en eigendom van de familie von Reede van het Huis tot Brandlicht bij Rijssen. Rond 1730 komt het erve in het bezit van de familie Hummels uit Oldenzaal. Erfdochter Antonetta Henrica Christina Hummels (1792-1876) treedt in 1812 in het huwelijk met grondeigenaar Theodor Adolph Joseph Von Heijden (1789-1858) uit Heeck (Dld).

Bij de oprichting van het kadaster in 1832 is Theodor eigenaar van het huis en erf, kadasternummer B73, alsmede van twee wunnershuizen, B69 en B70, Dennenkampsweg 4, behorende tot het erve Wiegert. Een oude kadasterkaart van 1832 laat niet alleen de woonboerderij zien, maar ook de ligging van de diverse bijgebouwen, zoals de bakspieker (bakhuis), de wagenschuur, een houtopslag en de grote en imposante hooischuur.

In 1844 wordt het erf in zijn geheel gekocht door de toenmalige bewoners Gerrit Jan Reest (1791-1848) en zijn tweede vrouw Maria Wolkorte (1813-1848). Gerardus was eerder gehuwd met Susanna Wiegerink (1798-1836) en hij was bij haar ingetrokken. Volgens oud Twents gebruik heeft Gerrit Jan toen de bijnaam aangenomen van het erf Wiegerink. Daarna blijft het erf eigendom van de bewoners.

De bewoners

Wijcherinck, Wiegert

De oudst bekende bewoner staat vermeld in het Markenboek Agelo. Op juli 1645 wordt Gerdt Wijcheringh (*1610) uit Groot Agelo, evenals Lubbert Wichman uit Lutken Agelo, aangesteld als toezichthouder. Zij moeten erop toezien dat er geen misbruik wordt gemaakt van het maken van toeslagen (=ontginning van woeste grond) in de marke Agelo. In 1686 wordt Gerdt opnieuw benoemd als toezichthouder.

Een van zijn zonen, Bernd Wicherinck (*1635), heeft vermoedelijk het boerenbedrijf voortgezet. Uit de doop- en trouwregisters valt niet goed op te maken wie het erf daarna heeft overgenomen. Mogelijk betreft het Geert Wijcherinck. Uit zijn huwelijk met Ale ten Have zijn 6 kinderen bekend, waarvan enkele waarschijnlijk ongehuwd bleven en/of jong zijn overleden. De Volkstelling 1748 geeft hiervoor een aanwijzing. Ene "Wiecherink, ongetrouwt met sijn moeije Swenne huijshoudende" woont dan op het erf. Ook worden een aantal inwonende meiden en knechten genoemd, waaronder "Henric Middelhorst niet ter dege wijs voor de kost dienende" en "Fenne, een kloppe (religieuze) in Wiecherincks kamer". Vermoedelijk zijn Wiecherink en zijn moeder niet lang daarna overleden dan wel verhuisd.

Rond 1752 is Gerrit ter Duijsse (*1715) uit Lutken Agelo met zijn vrouw Swenneken Braminck (*1727) op het erf komen wonen en ze nemen de naam van het erf aan. Hun daar geboren kinderen krijgen de achternaam Wiegerink of varianten ervan (Wieginck, Wegginck, Wichhinck of Wiegert), zo blijkt uit de doopregisters.

In 1795 woont hun zoon Albertus Wegginck (1755-1804), gehuwd met Gezina Obbenkotte (1773-1840) uit Volthe, op het erf. Het huishouden Wygherink bestaat dat jaar uit 7 personen, zo meldt de Volkstelling. Na het overlijden van Albert in 1804 neemt zijn jongste broer Gerrit Jan Wiegert (1768-1820) het stokje van hem over als boer op het erf. Gerrit Jan is in juni 1814 als eigengeërfde boer aanwezig bij de markenvergadering Agelo over de verdeling van de markengronden. Gerrit Jan overlijdt in 1820. Hij is ongehuwd en zijn nicht Susanna Wiegerink (1798-1836), dochter van broer Albertus, zet vervolgens de boerderij voort.

Reest

Susanna Wiegerink trouwt een jaar later met landbouwer Gerrit Jan Reest (1791-1848) uit Weerselo. In 1836 overlijdt Susanna niet lang na de geboorte van hun 5e kind, waarna haar weduwnaar in 1838 hertrouwt met Maria Wolkorte (1813-1848) uit Oldenzaal. Het echtpaar krijgt nog 6 kinderen.

In 1844 koopt Gerrit Jan Reest het huis en erve Wiegert, 1820m2 groot met kadasternummer B73, van Theodor Adolph Joseph Von Heijden. Na het overlijden van het echtpaar Reest-Wolkorte in 1848 erft Albert Jan Reest (1822-1882) de boerderij. Hij is de oudste zoon uit het eerste huwelijk van Gerrit Jan. Ook Albert Jan trouwt twee keer. Uit zijn tweede huwelijk met Gezina Tijink (1837-1892), van erve Ti’jman, worden 10 kinderen geboren, waarvan de oudste zoon Hendrikus Reest (1860-1939) de boerderij overneemt. Hendrikus trouwt in 1897 met Maria Hannink (1869-1947) uit Tubbergen. Zij bouwen rond 1900 een bijbouw aan de boerderij en verbouwen de bakspieker. Het nieuwe kadasternummer wordt B1752.

Stevelink

Het echtpaar Reest-Hannink krijgt alleen dochters en van hen blijft Maria Susanna Reest (1902-1986) op de boerderij. Met haar huwelijk in 1930 met Jan Stevelink (1889-1972) van Ewersboer , doet de naam Stevelink zijn intrede, maar ook nu blijft - evenals bij zijn voorgangers - de bijnaam Wiegert bestaan. Deze bijnaam wordt later met ere gedragen door hun ongetrouwde zoon Hennie Stevelink (1931-2006), die tot aan zijn overlijden op de boerderij blijft wonen en de naam op zijn grafsteen laat graveren.

In bouwkundig opzicht vinden er na 1959 een aantal vernieuwingen plaats aan de boerderij en worden enkele percelen samengevoegd tot kadasternummer B2136.

René Stevelink, neef van Hennie, en zoon van broer Gerrit Stevelink (1934-1999) neemt de boerderij over. Met zijn vrouw Annemarie van Wijchen hebben ze de nodige wijzigingen aangebracht op het erf, die passen in het herstel van de oorspronkelijke hoeve. Zo zijn oude schuren gerestaureerd en is het bakhuis in ere hersteld op het erf.

Rene en Annemarie hebben samen drie kinderen die opgroeiden op erve Wiegert.

Tekst: Erna Lohuis. Bronnen: Register en Rekeningen van het Bisdom van Utrecht 1325-1336, mr S Mulder f2 v2 p. 588ev. BMS, Bijnamen, p. 550-551. Uitg. 2 boerderijgroep OKT gericht Ootmarsum, p. 131. Het markenboek Agelo. Volkstellingen 1748 en 1795

Gerestaureerde bakspieker

De gerestaureerde bakspieker (bakhuis) op erve Wiegert in Groot Agelo.

Het oorspronkelijke bakhuis staat al vermeld op een kadasterkaart uit 1832 en is vermoedelijk nog ouder.

In 1982 is het bakhuis geheel in oude stijl gerestaureerd.

Tekst: Erna Lohuis

Tekening van Jan Jans uit 1930: schuur erve Wiegert

De hooischuur met twee inritten werd gebouwd in de 18e eeuw. en stond op erve Wygerinck of Wiegert in Groot Agelo dicht aan de straat; het dak was met stro afgedekt. In de jaren zestig van de 20e eeuw is de schuur afgebroken en naar Denekamp gegaan. Hij staat nu bij Borg Beuningen inde buurt van Watermolen Singraven. (gegevens Henk Eweg)

Locatie van de foto: Groot Agelo

Opmerkingen: Ter gelegenheid van het dertig jarig bestaan van de Stichting Heemkunde Ootmarsum en Omstreken werd in de Eppinkschuur op het Los Hoesterrein een expositie van tekenaar Jan Jans ingericht, getiteld “Landelijke Bouwkunst in Ootmarsum en Omgeving”.

Tekst: Erna Lohuis

Restauratie bakspieker

De zij- en achtergevel van de bakspieker (bakhuis) op erve Wiegert tijdens de restauratie in 1982.

Personen op de foto zijn werknemers van toentertijd Bouwbedrijf Meijer uit Agelo, dat verantwoordelijk was voor de restauratiewerkzaamheden.

Vlnr: Leo Wiegink, Tommesboer; Henny Broekhuis, van Dann’nkeemper nabij kanaal Almelo-Nordhorn; Gerrit Sanderink (1956-2013), Oal Joesboer en Bennie EppinkNjoes.

Tekst: Erna Lohuis

Jagers Agelo bij erve Bosman

Jagers voor de boerderij van Bruns, erve Bosman

V.l.n.r.

1. Gerard Lansink (1909-1993), Winkelhoes

2. Bennie Tijink, Ti’jman

3. Johan Stevelink (1933-2023), Ewwesboer

4. Bennie Stevelink (1933-2006), Wiegert

5. Jan Meijer (1934-2022), Luuks

6. Gerard Lansink (1926-2014), Gait van Westenoagel, is later in Saasveld gaan wonen

7. Gerrit Stevelink (1934-1999), Wiegert

8. Ben Blokhuis (1921-2006), van hotel Rolink

9. Marinus Bruns (1910-1996), Bossink Marinus

10. Theo Bruns (1920-1996), (Bossink Tee)

11. Hennie Stevelink (1929-2008), Wiegert

12. Jan Tijink, boer op Winkelhoes

Tekst: BMS, Bijnamen in en rond Ootmarsum

Echtpaar Stevelink-Reest

Het echtpaar Stevelink-Reest, t.w. Maria Susanna Reest (1902-1986) en Jan Stevelink (1889-1972), Ewwesboer. Maria Susanna is een nakomeling van de Wiegerinks, waarnaar het erf is vernoemd. Zij bleef na haar huwelijk met Johannes in 1930 op het erve Wiegert wonen.

Zoon Hennie Stevelink (1931-2006) was hun opvolger op de boerderij.

Tekst: Erna Lohuis

Opslagschuur met gebinten

Oude opslagschuur met gebinten op erve Wiegert, vlak aan de Dennenkampsweg.

De schuur stond reeds vermeld op een kadasterkaart van 1832.

Ook deze schuur is inmiddels gerestaureerd.

Tekst: Erna Lohuis

Voorzijde oude bakhoes

Het bakhoes op erve Wiegert in Groot Agelo.staat al vermeld op een kadasterkaart uit 1832 en is vermoedelijk nog ouder.

In 1982 is het bakhoes geheel in oude stijl gerestaureerd.

Tekst: Erna Lohuis. Fotograaf H. Hagens

Hooischuur zij- en kopgevel

Oude hooischuur met twee inritten op erve Wiegert in Groot Agelo.

De schuur werd gebouwd in de 18e eeuw en stond dicht aan de straat; het dak was met stro afgedekt.

In de jaren ’60 van de 20e eeuw is de schuur verplaatst naar Denekamp, nabij Borg Beuningen en Watermolen Singraven.

Tekst: Erna Lohuis. Fotograag H. Hagens

Hooischuur, zij- en kopgevel

Oude hooischuur met twee inritten op erve Wiegert in Groot Agelo.

De schuur werd gebouwd in de 18e eeuw en stond dicht aan de straat; het dak was met stro afgedekt.

In de jaren ’60 van de 20e eeuwis de schuur afgebroken en verplaatst naar Denekamp, nabij Borg Beuningen en Watermolen Singraven.

Tekst: Erna Lohuis; fotograaf H. Hagens

Hooischuur kop- en zijgevel

Imposante oude hooischuur met twee inritten op Erve Wiegert, Groot Agelo

De schuur werd gebouwd in de 18e eeuw en stond dicht aan de straat; het dak was met stro afgedekt.

In de jaren ’60 van de 20e eeuw is de schuur afgebroken en verplaatst naar Denekamp, nabij Borg Beuningen en Watermolen Singraven.

Tekst: Erna Lohuis. Fotograag H. Hagens

Hooischuur Erve Wiegert

Oude hooischuur of ’heuijschöppe’ bij boerderij ’Erve Reest’ (voorheen Erve Wiegert) in Groot Agelo.

De wanden zijn deels van hout en deels van leem; het dak was met stro afgedekt.

De schuur met 2 inritten werd gebouwd in de 18e eeuw en stond dicht aan de straat

In de jaren ’60 van de 20e eeuw is de schuur afgebroken en verplaatst naar Denekamp, nabij Borg Beuningen en Watermolen Singraven.

Tekst: Erna Lohuis; Bouke Lukkien

Brooduitdeling

Deze gebeurtenis vond plaats op maandag na Beloken Pinksteren. (Beloken Pinksteren is een week na Pinksteren). Op 21 juni 1738 brak er boven de Ageleres een enorm onweer los. Er vielen hagelstenen zo dik als “doeveneieren”. Om in de toekomst voor zo’n ramp gespaard te blijven, besloten de boeren van Groot Agelo van nu af aan, jaarlijks op een vast tijdstip brood uit te delen aan de armen.

Dit prachtige oude gebruik ging door tot 1956. Toen kwamen er geen echte “brood-armen” meer. In 1957 werd er op de bewuste plek “n Boaken” een landkruis opgericht en ingewijd door Pastoor Schweigmann.

Onderste rij v.l.n.r. : Johannes in den Toeslag (1862-1941), ook "Oal’Loasink Jans genoemd (knecht bij Lohuis), Hendrikus Reest (1860-1939) “Wiegert”, Johannes Vrerink (1860-1920) “Westenoagel”, Everhard Wiegink (1866-1952) “Wiegman” Klein Agelo.

Bovenste rij: Bernard Pikkemaat (1890-1964) “Brookhoes Bernard”, Hendrikus Veldhuis (1854-1918), ’"Dieks"(vanaf 1883 knecht bij “Broam” (Teusse)), Hendrikus Eertman (1876-1960) “Stoovermans Dieks” (knecht bij Toenman), Bernard Tijink (1856-1934) “Tijman”, Mannus Lansink (1836-1921) “Winkelhoes”.

Rechts van de boeren zitten de dames onder een paraplu..

Opmerkingen: Namen van de personen werden ons gegeven door de vader van Marga Broekhuis: Johan Broekhuis (“Gervelman”)

Tekst: Herman Steigstra