Kipboomweg akker, Groot Agelo

Kipboomweg akker

Tussen de huidige Kipboomweg 7 en Enktermorsweg, nabij de oude Doelansweg, lagen twee plaatsjes die in 1832 eigendom waren van Jannes Lohuis (1776-1841), landbouwer op erve Loaman.

Het betrof een perceel met huis en erf van 300m2 (kadasternummer B349) en een heel klein perceel van 30m2 (kadasternummer B349a). Het waren vermoedelijk wönnershuizen. De bewoners pachtten het van de boer, waarbij de huur vaak voor zes jaar werd vastgelegd. De pacht werd voldaan in geld en/of in natura en de bewoners - ook met de naam wonner (=pachter) aangeduid - verplichtten zich de verpachter te helpen indien dat nodig was. Gezien de ligging, rond 1830 omgeven door markegronden, waren deze huizen niet lang ervoor gebouwd.

Tegenwoordig is dit onbebouwd weiland met kadasternummer DNK00 Q780 eigendom van de erven van Harrie Nijhuis (1938-2019), Harrie van Holsman .

B349 Damink

In 1832 is Jannes Lohuis (1776-1841), landbouwer op het Erve Loaman, eigenaar van dit perceel. Door vererving komt het perceel in handen van zijn zoon Jan Hendrik Lohuis (1807-1863). Diens zoon Hendrikus Lohuis (1840-1895) verkoopt het huis en erf in 1872 aan Johannes Damink (1843-1895), die in 1871 gehuwd is met Maria Roelofs (1839-1888) uit Nutter.

De ouders van Johannes, Hendrikus Damink (1810-1870), afkomstig uit Losser, en Aleida Lohuis (1819-1849), woonden al op dit erf, mogelijk sinds hun huwelijk in 1840. Na het overlijden van Aleida in 1849 hertrouwt Henricus datzelfde jaar met Gezina Wigbold (1822-1868) uit Fleringen. Volgens het Bevolkingsregister 1861-1880 woonde Henricus op dit toenmalige adres Groot Agelo 68 met zijn vrouw Gezina, 3 zoons en 3 dochters. Ook een zus van Gezina, Johanna Lohuis (1816-1875) woont bij hen in. Landbouwer Johannes blijft na het overlijden van zijn vader in 1870 met zijn vrouw Maria op het erf wonen, tot ook zij in 1888 overlijdt. Niet lang daarna wordt het huis gesloopt. Het perceel wordt vervolgens hooiland [met kadasternummer B1655.]

Enkele jaren ervoor, in 1882, heeft Johannes Damink een huis en erf met kadasternummer B583 gekocht van Johannes Nijhuis (1839-1880) aan de huidige Enktermorsweg 2 in Klein Agelo (toenmalig adres KA1). Rond 1890 gaat hij daar met zijn 4 kinderen en schoonouders wonen. Hij krijgt vervolgens de bijnaam Ni’jboer.

Tegenwoordig is het voormalige perceel B349 onderdeel van kadasternummer DNK00 Q780.

B349a

Jannes Lohuis (1776-1841), in 1832 eigenaar van dit kleine perceel met kadasternummer B349a, verkoopt het huis en erf (voor 1841) aan Aleida Boerrigter (1797-1860). Zij is spinster en woont vermoedelijk al in dit huis. Aleida verwerft bij de verdeling van de markegronden in Agelo rond 1851 ook een stuk heide dat ze tot bouwgrond, kadasternummer B1257, maakt. Ze blijft tot haar overlijden in 1860 in het huis met toenmalig adres Groot Agelo 67 wonen. Na haar overlijden wordt zowel het huis, erf en de bouwgrond overgenomen door Hendrikus Damink (1810-1870), die op het naburige huis B349 woont.

Het huis wordt daarna verhuurd aan wisselende bewoners. Volgens het bevolkingsregister 1861-1880 woont Gerardus Alink (1831-1910), timmermansknecht kort op dit adres. Hij trouwt in 1863 met zijn buurvrouw Gezina Frans (1839-1877), calicotweefster, en trekt in bij zijn vrouw op haar ouderlijk huis, de huidige Kipboomweg 7.

Vervolgens wonen Johannes Alberink (1842-1930) uit Lattrop en Aleida Oude Maatman (1842-1919) in dit huis tot het in 1872 wordt gesloopt. Aleida huwt in 1873 met Herm Jan Oude Steenhof (1826-1879). Na zijn overlijden in 1879 hertrouwt ze met haar oude huisgenoot Johannes Alberink, die bij haar intrekt aan de latere Enktermorsweg 6.

Na de sloop van het huis B349a wordt het perceel in gebruik genomen als hooiland met kadasternummer B1478. Het blijft in het bezit van de familie Damink, Ni’jboer, tot 1975, wanneer het stuk land in de ruilkaveling komt. Tegenwoordig is het onbebouwd weiland met kadasternummer DNK00 Q780 eigendom van de erven van Harrie Nijhuis (1938-2019), Harrie van Holsman .

Tekst: Herman Steigstra