Kerkplein 28, Ootmarsum

Herplaatsen haan kerktoren

De gerestaureerde haan van de RK in de trotse handen van Gert Jan Buijvoets. Na restauratie werd de haan op 13 december 2022 weer teruggeplaatst op de kerktoren. De haan was in 1882 gesigneerd door Jan Buijvoets (1874-1937), de grootvader van Gert Jan.

Kerkplein 28

Markt Kerkplein

Kerkplein 28

Markt Kerkplein

Kerkplein 28

H.H. Simon en Judas kerk

De kerk is in de 13^e eeuw opgebouwd uit Bentheimer zandsteen.

De kerk is in verschillende periodes gebouwd. Het grootste deel, het schip en het westelijk transept, stamt uit de 13^e eeuw. De plattegrond van het schip is opgebouwd volgens het gebonden stelsel. De middenbeuk telt 2 traveeën, de zijbeuken 4. Dit deel stamt uit 1230, behalve de gewelven die tegelijk met het westelijk transept zijn aangebracht. Dit wordt rond 1250 gedateerd. Ook de koortravee dateerde in zijn oorspronkelijke vorm uit deze periode. In 1491 werd een nieuwe gotische koorsluiting gebouwd. Kort daarna werd het oostelijke transept gebouwd alsmede de sacristie aan de noordzijde.

Ootmarsum wordt voor het eerst vermeld in de Vita van de Utrechtse bisschop Radboud die in 917 bij Ootmarsum stierf. Er was toen al een oratorium in Ootmarsum. In 1162 wordt de kerk van Ootmarsum door bisschop Godfried geschonken aan het klooster van Weerselo.

De parochie Ootmarsum behoort tot de oudste van Twente en had oorspronkelijk een grote omvang. In 1236 werd de kapel van Almelo van Ootmarsum afgescheiden. Ook de parochie van Tubbergen en de dochterkerken Albergen en Geesteren vielen oorspronkelijk onder de parochie Ootmarsum.

De stijlperiode is te omschrijven als de Westfaalse romanogotiek. Qua typologie is het een opmerkelijk kerkgebouw omdat het de kenmerken van een hallenkerk en een pseudobasiliek combineert. Typisch voor de pseudobasiliek zijn de muren van de zijbeuken die lager zijn dan die van de middenbeuk en de lessenaarsdaken boven de zijbeuken. De gewelfribben van hoofd- en zijbeuken ontspringen op dezelfde hoogte; dit is typisch voor een hallenkerk.

Kerktoren

Op 13 december 1838 besluit de raad van Ootmarsum de toren van de R.K. kerk te slopen wegens vermeende bouwvalligheid. Onnauwkeurig onderzoek en een te spontaan genomen besluit maakten dat de toren ten offer viel aan de slopershamer. Slechts enkele tekeningen en een beroemd schilderij van Jacob van Ruysdael (1628-1682) laten die toren nog in al zijn glorie zien. Later is een veel bescheidener toren gebouwd: een daktorentje boven de westgevel.

Restauratie

In 1868 wordt de kerk gerestaureerd o.l.v. architect ter Riele en in 1871 komt er een nieuw altaar van Mengelberg in de kerk. In 1929 volgt er een onderhoudsbeurt o.l.v. leidekker Walhof.

Rijksmonument

De R.K. kerk is een rijksmonument met nummer 31756. Tot het interieur behoort een orgel dat in 1814 door Franz Friedrich Epmann werd gebouwd. Het oorspronkelijke orgel bevindt zich in de Protestantse kerk aan de Ganzenmarkt, als gevolg van de door koning Lodewijk in 1809 toegewezen Simon en Judas kerk aan de rooms-katholieken. Orgel en preekstoel (1674) werden door de protestanten meegenomen.

De kerk was in de 17^e eeuw in protestantse handen gekomen, maar het merendeel van de bevolking bleef echter katholiek, vandaar de toewijzing aan de katholieken.

Markt Ootmarsum

De centrale rol die de kerk speelt in Ootmarsum, wordt nog eens onderstreept door de gezellige markt elke donderdagochtend.

Rijksmonument

Rijksmonument: H.H. Simon en Judaskerk.

The roman catholic church Saints Simon and Judas in Ootmarsum, Overijssel, The Netherlands.

Door Tubantia - Eigen werk, CC BY-SA 3.0

Herplanten bomen Kerkplein

Herplanten van bomen op het Kerkplein

Kappen eiken Kerkplein

De eiken op het Kerkplein moeten worden gekapt

Kappen eiken Kerkplein

De eiken op het Kerkplein moeten worden gekapt

Kerkplein 28

R.K. kerk

De RK-kerk in Brussel

Enkele nagebouwde historische panden uit Ootmarsum in miniatuurpark Mini-Europa te Brussel.

Mini-Europa werd in 1989 aangelegd en gebouwd als symbool van een verenigd Europa. De Nederlandse monumenten zijn: historisch stadshart van Ootmarsum, en verder gebouwen uit o.a. Amsterdam, Maastricht, Alkmaar, Orvelte en Kinderdijk. De organisatie struinden heel Nederland af naar geschikte panden, belangrijke voorwaarde was dat er ook bouwtekeningen moesten zijn. Aangezien Ootmarsum in die tijd net het historisch stadshart had gerestaureerd, waren die tekeningen volop aanwezig. Toenmalig burgemeester Willem Urlings was er toen als de kippen bij. In 1990 was de Gemeenteraad van Ootmarsum op bezoek in Brussel.

Anno 2013 heeft de Gemeenteraad van Brussel besloten om het minipark op te ruimen, om plaats te maken voor een Congrescentrum en winkels. Men probeerde de miniatuurpanden van Ootmarsum naar Ootmarsum te krijgen, maar door de vele protesten blijft het Bruparc toch intact. In Brussel staan de 15 Ootmarsumse panden overigens niet natuurgetrouw opgesteld.

De dame op deze foto is Miny Groeneveld (1940-2024)

Tekst: Heemhuis

Kerkplein 1992

v.l.n.r. Polman (half zichtbaar), Drostenhuis, bibliotheek

Zuidwestelijke pilaar van de r.-k. Kerk.

Lees meer in Jaarboek 1988 op pagina 10 het artikel: Een nieuwe "pielaar"

Tekst: Heemhuis

Kerkplein 1986

R.K. kerk in 1986.

Links: schuur Veldboer, later bibliotheek

Het monument met stadswapen op het Kerkplein.

Een artikel over dit monument staat in het jaarboekje 1985. Het monument is later weer verplaatst met de herinrichting van het kerkplein; het staat nu (1997) aan de andere zijde van het Kerkplein tegenover restaurant het Pläske.

Lees meer in Jaarboek 1985 op pagina 34 het artikel: Het monument op het Kerkplein

Tekst: Heemhuis

Kerkplein 28

Zuidingang R.K. kerk

Kerkplein 1985

R.K. kerk met daarachter v.l.n.r.:

’t Pläske

ABN bank

winkel Johannink

Stadhuis

Kerkplein 28

Parkeren bij de R.K. kerk

Orgel St. Judaskerk

Franz Friedrich Epmann Orgel

1812-1814: bouw

1870: wijziging Elberink

1974 restauratie

Markt 1984

Stadhuis en RK kerk

Receptie van het kampioenselftal van KOSC in 1983.

Seizoen 1982-1983. vlnr Jos IJland, Leo Oude Weernink, Rob van Koersveld, Gerrit Schepers, Hans Roetenberg, Herman Bossink, Eric Luft, Erik ter Horst, Leo Bossink, Gerard Avéres, Bennie Lansink, Jan Quaink, Boudewijn Weierink, John Schulten, Fons Oude Luttikhuis, aan de voorste tafel vrnl Jan Verdonkschot, Jan ter Horst, Jan Schulten (Laagsestraat)

Lokatie: Ootmarsum, Grotestraat 7

Opmerkingen: Locatie: Restaurant v.d. Maas.

Tekst: Heemhuis

Uitvaart van pastoor E. Schweigmann.

Pastoor Eduard Franciscus Clemens Schweigmann (1899-1980) overleed 29 februari 1980. De begrafenis was op 5 maart 1980. Hij werd begraven op het r.-k. kerkhof te Ootmarsum. Hij was een klasgenoot van kardinaal Alfrink (1900-1987)

Personen op de foto: Brummelaar; kardinaal Alfrink,

Tekst: Heemhuis

Kardinaal Alfrink in Ootmarsum

Kardinaal Alfrink is in Ootmarsum aanwezig bij de in gebruikname van de gerestaureerde r.-k. kerk. De restauratie van de kerk duurde van 1969 tot 1973. Men vond voor de erediensten tijdelijk onderdak in de confectie van Blom aan de Molenstraat en de N.H. kerk. De restauratie stond onder leiding van architect C. Pouderoyen uit Nijmegen. Bij deze gelegenheid werden onder andere de basementen aan de noordzijde, die met gips en baksteen waren aangevuld, door nieuwe van natuursteen vervangen. De zuidgevel van het westelijk transept werd hersteld, het gewelf van de sacristie werd opnieuw gemetseld, en de polychromie (muurschilderingen) werd grotendeels verwijderd.

vlnr pastoor L. Brummelaar, kardinaal Alfrink, ?

toeschouwers 2e van links G. Ekelhof, restaurant de Guldene Crone

Tekst: Heemhuis

Gerard Morsink maakt dokken

Gerard Morsink (1921-1984) demonstreert op de Siepelmarkt het dokken van een dak met stro. Het was tijdens een van de eerste Siepelmarkten, want het huis van Luttikhuis aan het Kerkplein (later woonhuis Struik) is in aanbouw. Hij was ongehuwd en woonde samen met zijn ongehuwde zus Anneke (1913-1989) in het huis aan de Laagsestraat 28, waar nu Jan Hesselink woont.

Gerard Morsink heeft bij de gemeente Ootmarsum gewerkt in de buitendienst. Hij was vroeger ook vaak met Bernard Kottink te vinden op het Openluchtmuseum het Los Hoes.

Tekst: Heemhuis

Kerkplein 1970

R.K. kerk 1970

Torens stadhuis en kerk

Kerktoren in de steigers

Kerktoren R.K. kerk in de steigers. Links T. Bosch, rechts Pikkemaat

Markt 1969

Raadhuis en café-restaurant "In de Guldene Crone"

Op de achtergrond de RK kerk tijdens restauratie

Huwelijk Ben en Miny Morshuis

Het bruidspaar Ben Morshuis (1936-2024) en Miny Groeneveld (1940-2024) verlaat na de huwelijksvoltrekking de r.-k. kerk. Spelers van een KOSC-team vormen een erehaag.

Tekst: Heemhuis

Nieuwbouw De Guldene Croone

Nieuwbouw De Guldene Croone. De foto is gemaakt in 1963. Op de markt midden in de stad. Op het bord op de bouwlocatie staat "hier komt café/restaurant "De Guldene Croone".

De gidsenleidsters van het eerste uur

De gidsen werden opgericht door kapelaan Kroesen en noemden zich de Gemmagroep.

V.l.n.r. boven: Jo ter Horst, Annie Olde Klieverik (Agelo)

midden: Annie Schröder (Agelo), Mieke Reinders (1935-2025)

voor: Femie Weustink (Rozenstruik), Riky Hulshof, Annie Meijners.

Tekst: Heemhuis

Bruidspaar Frans Blokhuis en Santje Sanderink

Bruidspaar Frans Blokhuis (1918-1988) en Santje Sanderink (1921-1991) te midden van vrienden van de kegelclub. Het bruidspaar wordt omringd door leden van kegelclub “Alle Negen” of "Ons Genoegen".met hun vrouwen. De bruidegom was lid van deze club. Het cadeau voor het bruidspaar (geld) zat verstopt in de kegels en de bal. De maat van de kegels was precies geschikt voor een oude rijksdaalder.

vlnr voor gehurkt Jenske Wilms, mevr. Wilms, Hennie Aarnink, Jo Aarnink-Austie, Hendrik Stroot, mevr. Stroot,

Personen: Jenske Wilms; Hennie Aarnink; Jo Aarnink-Austie; Hendrik Stroot; Annie Buijvoets-Steinmeijer; Harrie Buijvoets; Ben Blokhuis; Marietje Blokhuis; Willem Heisterkamp; Marie Heisterkamp; Frans Blokhuis; Santje Sanderink; Riek Schulten-Boomars; Marinus Schulten; Hendrik Hesselink; Bernard Sleiderink; Ben Olde Meule

Tekst: Heemhuis

1e Heilige mis Bob Budde

Bob Budde (1926-2001) draagt de 1e Heilige Mis op in zijn parochiekerk te Ootmarsum. Bob Budde was de zoon van juwelier Theo Budde (1889-1959) en Marie van Olffen (1892-1964).

Tekst: Heemhuis

Bob Budde

Bob Budde (1926-2001) deelt de H. Communie uit aan zijn ouders die geknield zijn op de communiebank. Bob Budde was de zoon van juwelier Theo Budde (1889-1959) en Marie van Olffen (1892-1964).

Tekst: Heemhuis

Kerkplein 28

R.K. kerk Oostzijde met rechts de sacristie. Op deze foto is in het midden de later dichtgemetselde hagioscoop te zien. Een hagioscoop of laag venster is een opening die lager is geplaatst dan de overige vensters in een kerk of kathedraal. (zie ook Wikipedia Hagioscoop).

Door de hagioscoop kan licht toetreden, maar het venster kan ook bedoeld zijn om de kerkbezoekers zicht te geven op voorwerpen, handelingen of het sacrale binnen de kerk. Mensen die niet in de kerk wensten te komen (bijvoorbeeld kluizenaars vanuit hun verblijfsruimte naast de kerk) of er niet mochten komen (bijvoorbeeld misdadigers, overspeligen en lepralijders) konden zo toch de mis volgen zonder zich onder de kerkgangers te begeven.

Kerkplein 28

R.K. kerk Noord-oost zijde

Zangkoor Looft den Heer

Groepsfoto van zangkoor Looft den Heer t.g.v. het 25-jarig jubileum. De Christelijk Gemengde Zangvereniging “Looft den Heer” was opgericht in 1927.

Bovenste rij v.l.n.r.: Gerard Bonke, Jan Smit, Jan Platjes (knecht van kapper Toet), knecht van Jan Martens, Herman Bonke (Postelhoek), Henk Toet (kapper), Jan Rammelkamp, Frits Florijn (broer van de koster), Jan Meier (eigenaar hotel Kip), Henk Koops (organist), Herman Florijn, Bertus Krom, Ferdy Schuurhuis, Roelof Scheepers

2e rij van boven: Sientje Rammelkamp, Dina Harmsen, Greetje Florijn (zus v.d. koster; verhuisd naar Meppel), Gine van Zuilekom, Annie Drees (Denekamperstraat; later Weierink), Willy van Zuilekom, Johanna Derks, Jantje Florijn (vrouw van koster Karel Florijn), Riek Versteeg, Sientje Schuurhuis, Annie Scheepers, Ferdi Harmsen (met vaandel)

3e rij van boven: Dinie Kosters (gehuwd met Roel Scheepers), Hennie Florijn, Sien Oortman, Jannie Oortman, Jo Scheepers, Geesje Koops (Binnen-es), Joke Hagedoorn, Sinie Harmsen (vrouw Koops organist), Gezine Frowijn (woonde achter Weustink schildersbedrijf Molenstraat verhuisd naar Scheveningen), Janna Scherphof, Herma Janse (vrouw van Karel Janse Damast), mevr. van Winde (man was politie), Gepke Martens

Onderste rij: Karel Florijn (koster), meester Baanstra, Karel Janse, dominee Onstenk (verhuisd naar Bathmen), meester Reinders, Albertus Scherphof, Fitse Wilmes (oud-organiste N.H. kerk, vrijgezel), Jansje Toet (moeder Henk Toet, kapper), Mevr. Schipper (vrouw douane; woonde aan de Ganzenmarkt)

Tekst: Heemhuis

R.K. kerk 1952

Nonnen steken over

Nonnen steken over van het klooster naar de kerk

Orgel St. Judaskerk

Kerkplein 1950

Kerkplein 1950

Luchtfoto. v.l.n.r.: Wit Gasthuis, Buijvoets, H. Steinmeijer, Schuur Polman.

Achter de kerk: Quaink, Boerenbond, Rolink (Ganzenmarkt) Pikkemaat.

Linksboven: Internaat en klooster. Daarvóór Meisjesschool.

Kerkplein jaren 50

Kerkplein jaren 50. In Jaarboek 2011 van de Heemkunde Ootmarsum kunt u een kostelijk verhaal lezen over het leven in Ootmarsum eind jaren vijftig/begin jaren zestig van de vorige eeuw. Ja, inderdaad al een halve eeuw geleden.

Op de foto staan waarschijnlijk Marinus Sleiderink (1926-2005) en Jo Moekate-Schasfoort (1914-1995).

Kerkplein 1945

Interieur R.K.Kerk

Kaart vermeldt:

14/4/1945

"Na ontslag van Duitschland"

R.K. Kerk 1938

20 bomen gekapt wegens iepziekte

Op het Kerkplein worden i.v.m. iepziekte 20 bomen gekapt. Iepziekte! We moeten niet denken dat deze gevreesde ziekte iets van deze tijd is. Ook in 1937, het jaar dat deze foto gemaakt is, werden vele bomen het slachtoffer van deze schimmel die door de spintkever werd verspreid. nadat door burgemeester Jhr. E. von Bönninghausen aan de Boschraad te Utrecht om advies werd gevraagd, werden er in maart 1937 in totaal 20 gekapt. Dat gebeurde met behulp van de bijl. Er werd gekapt ’met zwarte voet’, dat wil zeggen zo diep mogelijk onder het maaiveld zodat de wortels kunnen blijven zitten.” Specialisten op dit gebied waren de mannen op de foto.

vlnr Schulte, Wolkorte, Kamphuis, Noord Deurningen, erachter toeschouwers

Lees meer in Jaarboek 1988 op pagina 38 het artikel: De iepen op het kerkplein

Tekst: Heemhuis

Muziekkoepel

De muziektent werd in 1919 gebouwd en in 1936 weer afgebroken. Helemaal links zien we nog het reclamezuiltje. Deze foto is afkomstig uit Jaarboekje 1991: Van oude aktes en een muziektent, een artikel van Dré Budde.

Deze foto is door AI bewerkt om met name de muziekkoepel beter zichtbaar te maken.

Veemarkt 1930

Volgens Morshuis in zijn boekje “Ootmarsum in oude ansichten” is dit de voorjaarsmarkt. Voorheen was er de veemarkt aan de Molenstraat.

Tijdens de koale karmis werd ook de pacht van de Oud-Ootmarsumse boeren aan grondeigenaar Jannink betaald. Harmsen, die er namens Jannink zat, was vanaf 10.00 uur in Café Luttikhuis om de pachtgelden in ontvangst te nemen. Er lag soms zoveel geld op tafel dat de veldwachter “Jan met de Lat” er bij stond om een eventuele overval te verhinderen.

Rechts midden staat het ijzeren urinoir. Op de achtergrond de panden van destijds Sanders, Bloemen, Tenniglo, Geerdink en werkplaats Geerdink.

Mensink heeft op basis van deze foto in 1931 een schilderij gemaakt dat in het Molenhuisje hangt.

Lees meer in Jaarboek 1989 op pagina 38 het artikel: Urinoir

Kerkplein 1920

R.K. kerk. Noordzijde ingang

Oude Wemestraat 1915

Links pand Weustink "Doars Gerrat". Rechts pand Bökkers, ter Borg. Midden de RK kerk (met zonnewijzer!)

Kerk met "ouden toren"

R.K.Kerk met "ouden toren".

Schilderij van G.A. van Oosterhaudt. De toren werd gesloopt in 1839.

De kerk in 1737

Er zijn drie primitieve tekeningen van de kerk, een van Schoemaker (1729), een van Meyling (1733) en een van een onbekende schilder (1737). Die laatste is nog het mooist en staat op de donateurskaart 1988, maar de schilder is onbekend gebleven.

U ziet nog twee ingangen aan de noordkant; de tweede was tot ±1750 op de plaats waar nu het raam met ronde boog is. Nu nog zijn de voegen boven die ronde boog te zien (spitsboog). Ook de horizontale plinten halfweg zijn korter, omdat die drie samen breder waren dat dit ene nu.

Let op de doopplaats in de hoek bij de toren. Er is ook reeds een klok in de toren!

In 1839 werd de toren van 8 bij 8 meter na 600 jaar gesloopt, omdat ze z.g. bouwvallig zou zijn.

Lees meer in Jaarboek 1988 op pagina 50 het artikel: Toren: 150 jaar geleden werd de kerktoren gesloopt