Ganzenmarkt 1b, Ootmarsum

Ganzenmarkt 1b

Op de plaats waar het Oldenzaalsvoetpad uitkomt op de Ganzenmarkt, stond tot 1957 een woonhuis dat bekend stond als Essinks Catootje. In dat jaar werd het afgebroken om plaats te maken voor deze doorgang. Rechts op deze foto was het café Pikkemaat. Om deze historische plek met verdwenen pand toch te kunnen markeren, heeft dit het straatadres Ganzenmarkt 1b gekregen.

Essink

In 1832 was burgemeester Jan Willem Essink (1765-1838) hier de eigenaar. Hij was in 1809 getrouwd met de 16 jarige Catharina Johanna Susanna van Coeverden (1793-1843). Het echtpaar kreeg 5 kinderen. De jongste twee overleden op jonge leeftijd. Het daarop volgende kind was zoon Bernardus Wilhelmus Essink (1813-1869) die in 1847 trouwde met Anna Maria Holtel (1827-1887). Bernardus werd medicijne doctor en vroedmeester. Er werden 7 kinderen geboren.

Na het overlijden van Bernardus Wilhelmus Essink werd zijn vrouw eigenaar van de woning en daarna de dochters: Anna Maria Elisabeth Essink (1855-1909) (in 1900 getrouwd met Hendrikus Albertus Jacobus Eekman (1857-1930)) en later Cato Essink (1849-1928), ook wel bekend als Essinks Catootje.

Rolink

Na haar overlijden in 1928 kwam hier Jan Rolink (1882-1968) te wonen. Hij was in 1921 getrouwd met Johanna Catharina Aleida van Guldener (1895-1955), de dochter van Nicolaas van Guldener (1840-1899), die aan de Marktstraat 9 zijn winkel had. Jan Rolink was wagenmaker en runde samen met zijn vrouw de winkel.

Tot 1957 was er geen doorgang naar de Oostwal. Het witte huis van “Essinks Catootje” werd toen afgebroken, waarna een verbinding met de Oostwal gemaakt werd: het Oldenzaalsvoetpad.

Tekst: Herman Steigstra

Sloop Ottenhof

Sloop café Ottenhof, voorheen Pikkemaat, t.b.v. nieuwbouw woningen.

Tekst: Herman Steigstra

Sloop ABTB complex

Sloop van het ABTB complex. De nog overeind staande silo werd gebouwd door aannemer Ben Velthuis. Hij had er samen met zijn dochter Lizette veel plezier in dat hij het kennelijk stevig had gebouwd: slechts na komst van het zwaarste sloopmateriaal gaf de silo zich over...

Tekst: Herman Steigstra

Lindeboom 1971

De lindeboom bij het Hogelindeveerln wordt gekapt. Daarachter het ABTB-CAVV complex Boernbond

Tekst: Herman Steigstra

Hoekje van het oude Hogelindeveerln

Het pand links was ooit eigendom van Bloemen, die het verhuurde aan de Koninklijke Marechaussee. Deze had sinds 1890 een brigade in Ootmarsum. De paardenstal was aan de achterzijde van het gebouw aan de Walstaat. In 1923 vertrok de marechaussee naar een nieuwe kazerne aan de Almelosestraat, het huidige café Het wapen van Ootmarsum.

Tot 1957 was er geen doorgang naar de Oostwal. Het witte huis van “Essinks Catootje” werd toen afgebroken, waarna een verbinding met de Oostwal gemaakt werd. Dit gedeelte werd toen ook het Oldenzaalsvoetpad genoemd, hoewel er over dit gedeelte nooit van de stad richting Oldenzaal werd gelopen.

De doorsteek van de Oostwal richting Oldenzaalsvoetpad en Alleeweg liep tussen de huizen nr. 37 en 39 aan de Oostwal door (later bouwde hier de familie Morshuis een dubbelblok), daar ligt nog steeds een steegje!

Het pand van de ABTB (met de graansilo) werd in 1974 gesloopt. De hoge lindeboom werd in 1971 gekapt!

Tekst: Beeldbank Heemkunde Ootmarsum

Kerkplein 1954

v.l.n.r.: Quaink, CAVV, Rolink (wit pand, vroeger Essinks Catootje, nu doorbraak Oostwal), café Pikkemaat

Tekst: Herman Steigstra

Ganzenmarkt 1946

Links woning van Essinks Catootje, later bewoond door fam. J. Rolink. Midden en rechts café Ottenhof

Tekst: Herman Steigstra

Poaskearls in de Ganzenmarkt

Rondgang rondom de Weme: Poaskearls en mannen uit Ootmarsum lopen zingend door de Ganzenmarkt tijdens de oorlogsjaren, waarschijnlijk Pasen 1942. De tekst van het artikel is te vinden in het archief van de heemkunde Ootmarsum. “Hamer” was in de oorlogsjaren een uitgave van de Germaanse SS in Nederland. De foto’s zijn vrijwel zeker gemaakt tijdens Pasen 1942. De fotograaf was ook de auteur van het artikel, een zekere M. Wolters. Hij beschrijft het vlöggeln ’op den eersten Paaschdag’, als een ’ontroerende processie’. Kenmerkend noemt hij de “enigszins loome, traag beheerste gang van de Poaskearls wien met het gebruik van alcoholica duidelijk aan kon zien, maar desondanks zorgen voor een waardige processie”.

Welhaast lyrisch stelt Wolters vast dat het vlöggeln een “verbroederend gemeenschapsfeest is dat zijn hoogtepunt bereikt wanneer de hele dorps(!)gemeenschap, verzadigd van den liederen in den avond tezamen dromt op de Paaschwei en in de laaiende vlammen kijkt, zich bewust wordend den wederkeer van de lente, van de zon, van den arbeid om het dagelijks brood op den esch”.

V.l.n.r.: marechaussee kazerne, huis Cato Essink, café Ottenhof (Pikkemaat), schuur Pikkemaat, Anne Floot, van der Klamp, woonhuis, boerderij Veldman

Opmerkingen: Wij hebben de originele dia’s gekregen van Gerhard Broekhuis oud-Ootmarsummer, thans woonachtig te Denekamp. Hij kreeg de dia’s bij toeval in handen. Het zijn foto’s uit een paasreportage “De Paaschgebruiken van Denekamp en Ootmarsum” gepubliceerd in “Hamer, Maandblad v.d. Volksche Werkgemeenschap, maart 1943”.

Tekst: Herman Steigstra

Ganzenmarkt 1935

Links café Ottenhof, rechts woning Rolink. Gezien vanaf de Oostwal. De woning is gesloopt in 1957 t.b.v. de doorsteek van de Ganzenmarkt naar de Oostwal. De lindeboom werd gekapt in 1971.

Tekst: Herman Steigstra

Oostwal 1930

Gezicht vanaf de Oostwal op Ganzenmarkt en Walstraat. links o.a. café Pikkemaat en Rolink met hoge lindeboom. Rechts woningen Walstraat.

Tekst: Herman Steigstra

Rolink

Verdwenen pand: woonhuis Jan Rolink en Johanna Catharina Aleida van Guldener gezien vanaf de Oostwal. Hier woonde vroeger Essink.

De woning is gesloopt in 1957 t.b.v. de doorsteek van de Ganzenmarkt naar de Oostwal. De lindeboom werd gekapt in 1971.

Tekst: Herman Steigstra

Rolink

Verdwenen pand: woonhuis Jan Rolink (1882-1968) en Johanna Catharina Aleida van Guldener (1895-1955). Hier woonde vroeger Essinks Catootje. Links café Ottenhof, rechts de marechaussee kazerne. Gezien vanaf de Oostwal. De hoge lindeboom gaf de naam aan het Hogelindeveerln.

Een onbekende schrijver zegt over de binnenwal (of Achterwal):

Schilderachtig is het langs het paadje, dat achterom de stad loopt, met het uitzicht in antieke achterbuurtjes met hellende straten, op den gezelligen rommel achter oude huizen en naar buiten over de hoven neer in groene beemden”.

Dit huis is van “Essink’s Catootje”. Het was witgeschilderd en ernaast stond een enorme lindeboom van 28 m hoog. De Ganzenmarkt heette niet voor niets het Hogelindevèèrln. Gustaaf Klaas schrijft over de foto: Het witte huis aan de Ganzenmarkt werd bewoond door Cato Essink, die er met haar hondje AZOR haar laatste levensdagen sleet. Rond de hoge linde had zij een tafeltje gebouwd.

De tuin was vroeger veel kleiner. De Bergstraat liep aansluitend op de Walstraat door. De grond ten zuiden van dit straatje, tot de Oostwal, kreeg de familie Essink rond 1800 door ruiling met de gemeente, onder voorwaarde dat Essink een houten bruggetje moest maken over de stadsgraven ter handhaving van het kerkepad.

Het huis was later o.a. winkel / woonhuis van de familie Rolink. Om een verbinding te realiseren tussen de Ganzenmarkt en het Oldenzaalsvoetpad werd in 1957 allereerst het huis afgebroken; in 1971 sneuvelde ook de prachtige boom.

Tekst: Herman Steigstra

Vlöggeln 1926

Vlöggeln in de Ganzenmarkt anno 1926. Links pand Bloemen.

Tekst: Herman Steigstra

Vlöggeln 1926

Vlöggeln in de Ganzenmarkt anno 1926.

Links woning Essinks Catootje

Tekst: Herman Steigstra

Ganzenmarkt 1915

Vlöggeln met Pasen 2015. Links voormalige marechaussee kazerne. In het midden de woning van Essinks Catootje.

Tekst: Herman Steigstra

Ganzenmarkt 1911

Van de vele Paasgebruiken is het z.g. “vlöggeln” toch wel het meest unieke en merkwaardige gebeuren. In deze vorm komt het alleen in Ootmarsum voor op de eerste en tweede Paasdag. Hand in hand trekken de inwoners dan, de eeuwenoude paasliederen zingend, langzaam en schrijdend als in een processie, door straten en straatjes langs een vaste route, om de stiepels en niendeuren, door café’s, tot uiteindelijk het Marktplein is bereikt. Waar beide liederen nog eens worden gezongen en waarna tot slot de kinderen onder hoera-geroep hoog opgetild worden. De leiding van dit alles berust bij de acht Poaskearls die de lange rij openen.

Tekst: Beeldbank Heemkunde Ootmarsum

Vlöggeln 1911

Van de vele Paasgebruiken is het z.g. “vlöggeln” toch wel het meest unieke en merkwaardige gebeuren. In deze vorm komt het alleen in Ootmarsum voor op de eerste en tweede Paasdag. Hand in hand trekken de inwoners dan, de eeuwenoude paasliederen zingend, langzaam en schrijdend als in een processie, door straten en straatjes langs een vaste route, om de stiepels en niendeuren, door café’s, tot uiteindelijk het Marktplein is bereikt. Waar beide liederen nog eens worden gezongen en waarna tot slot de kinderen onder hoera-geroep hoog opgetild worden. De leiding van dit alles berust bij de acht Poaskearls die de lange rij openen.

Middenachter de marechausseekazerne met rechts daarnaast de witte woning van Essinks Catootje. Nu is daar de doorbraak naar de Oostwal.

Tekst: Beeldbank Heemkunde Ootmarsum

Cato Essink

Cato Essink, gekleed naar de mode van die tijd. Cato Essink, 1849-1928, was een dochter van Bernardus Wilhelmus Essink, doctor in de medicijnen. Ze was ongehuwd. Foto gebruikt op expositie Klederdracht in 1992.

Tekst: Herman Steigstra