Erve Molenbeek is gebouwd op het terrein van de voormalige gemeentewerf én brandweerkazerne van Ootmarsum, direct naast het Openluchtmuseum. De gemeentewerf bestond uit meerdere gebouwen rond een erf. In een ouder bestemmingsplan worden vooral loodsen en een kantine/kantoorgebouw uit de jaren tachtig genoemd. Op het moment dat dat plan werd opgesteld, was de werf al niet meer in gebruik.
Het terrein maakte deel uit van de veel grotere plannen voor het Commanderiegebied. Er zijn door de jaren heen verschillende bestemmingen voor bedacht. In plannen uit circa 2015 zou een groot deel juist groen en landschappelijk worden ingericht en zou de Molenbeek over het voormalige werfterrein worden geleid.
Uiteindelijk koos de gemeente voor woningbouw. Het bestemmingsplan Erve Molenbeek werd op 30 maart 2021 door de gemeenteraad vastgesteld. Het maakte zeven vrijstaande woningen mogelijk. Daarbij verviel een tweede ontsluiting op de Van Bevervordestraat en kwam er een fietsstraat aan de kant van sporthal De Schalm.
De zeven kavels waren vrij fors: volgens Nieuws Ootmarsum 787–983 m² en al vroeg door de gemeente aan particulieren verkocht. Het bouwrijp maken begon rond 2021/2022.
Interessant is de ondergrond. Bij de woningbouw bleek dat pas op ongeveer 15–20 meter diepte voldoende draagkrachtige grond aanwezig was, waardoor de woningen op palen moesten worden gefundeerd. Dat past natuurlijk goed bij wat we historisch van dit gebied weten: het ligt direct aan de Molenbeek en was van oorsprong behoorlijk nat.
De hoofdontsluiting van het nieuwe erf loopt via de Van Bevervordestraat. Aan de museumzijde verdween bij de aanleg een bomenrij; daarover is destijds overleg geweest tussen gemeente, nieuwe bewoners en het Openluchtmuseum over een natuurlijke afscheiding.
Historisch is vooral de plek vóór de gemeentewerf interessant. Het gebied ligt immers pal naast het oude Commanderiecomplex en de Molenbeek. Langs die beek stonden de watermolens van Huis Ootmarsum; het huidige Molenhuisje bij het Openluchtmuseum is daarvan het laatste restant. De oude watermolen werd in 1847 afgebroken.
Geschiedenis
Twee eeuwen geleden lag hier bosch met het kadastrale nummer A988. Waarschijnlijk een moerasachtig gebied van 13370 m2 dat eigendom was van de predikant in Oldenzaal Johannes Palthe (1767-1854). Zijn grootvader was burgemeester in Denekamp, dus daar komt wellicht het onroerend goed bezit uit deze streek vandaan.
Na zijn overlijden wordt zijn vrouw Carolina Bernardina Racer (1778-1857) de eigenaresse. Hun jongste zoon Carel Hendrik Bernard Palthe (1820-1897) werd in 1858 de eigenaar. Hij was getrouwd met Amelie Marie Emérence Michgorius (1832-1868) waarmee hij drie dochters kreeg. De jongste dochter Guillemette Joanette Palthe (1863-1928) werd in 1871 eigenaresse. Het perceel werd voortaan als gaardegrond geregistreerd.
Na het overlijden van Carel Hendrik Bernard Palthe in 1897 werd zijn tweede echtgenote Maria Emerencia Michgorius (1839-1915) in 1899 de eigenaresse. Na haar overlijden in 1915 werd Guillemette Joanette Palthe weer de eigenaresse. Na haar overlijden in 1928 werd de Hervormde Gemeente de eigenaar van de gaardegrond. In 1939 kwam het onroerend goed op naam van het fonds Palthegoed, beheerd door de postbode Herman Hagedoorn (1901-1976).
Aardgas
In 1958 wordt hier een aardgasontvangstation gebouwd, waarna het perceel in 1960 gesplitst wordt in A3199 waar het aardgasontvangstation op staat en een kleiner stuk A3200.
Gemeentewerf
In 1963 wordt de gemeente Ootmarsum de eigenaar van de beide percelen, waarna er in 1964 ook een rioolwaterzuivering installatie en opslagplaats werden gebouwd. De Gemeentewerf is een feit.
In 1968 vindt er een ruilverkaveling plaats. Een aantal percelen wordt samengevoegd en vervolgens weer gesplitst. Het kadastrale nummer werd C9. Het linkerdeel werd in gebruik genomen als Openluchtmuseum Ootmarsum.
Rond 2001 werd de gemeentewerf opgeheven en verplaatst naar De Mors. De gebouwen werden gesloopt en het terrein kwam voorlopig braak te liggen. Rond 2022 werden de eerste woningen hier gerealiseerd.
Lees meer in Jaarboek 2023 op pagina 32 het artikel: Gemeentewerf
Tekst: Herman Steigstra
